|
abacus
1. Latijn-Grieks-Hebreeuws. Een apparaat gebruikt om, voornamelijk in het verleden, wiskundige berekeningen te maken. Toestel bestaande uit een meestal houten raam met staafjes waarlangs kralen worden geschoven ter berekening, een telraam (fig.). In het Latijn wordt zulk een kraal 'calculus' genoemd, wat 'kleine steen' betekent en ethymologisch aan de oorsprong ligt
...voor meer
bestel onze CDrom...
2. Latijn-Grieks-Hebreeuws. Term uit de architectuur die verwijst naar de dekplaat op het kapiteel van een zuil.
abat (อาบัติ)
Thais-Rajasap. Het overtreden van een minder belangrijk voorschrift door een boeddhistische
monnik. Zie ook
sa-mie en
Boeddhistische voorschriften.
abayamuk (อบายมุข)
Thais. De weg naar de hel en verwoesting. Tevens een term voor verleiding en ondeugd, waaronder algemeen verstaan wordt dronkenschap, laat uitgaan, spelen kijken, gokken, bevriend zijn met slechte mensen en luiheid.
abhaya
Sanskriet. Een moedra die 'bedaren', 'geruststellen' en 'geen angst' symboliseert en verwijst naar de episode waar de Boeddha wil voorkomen dat vijanden bloed vergieten over een twist om water. Deze positie komt regelmatig voor bij de voorstelling van een staande of wandelende Boeddha. De linker- (paang haam prakaen jan) of rechterhand (paang haam yaat - fig.) is hierbij opgeheven met de palm naar voren, zoals bij het maken van een stopteken. In Thailand
...voor meer
bestel onze CDrom...

Abhaya
Sanskriet. 'Onbevreesd'. Een godheid die tevens de patroonheilige was van de
Sakya-clan, en waaraan de pas geboren
Siddhartha volgens het gebruik in de gelijknamige tempel werd voorgedragen.
Zie ook
abhaya.
Abhidhamma
Pali. Boeddhistische filosofie.
Abhimanyu
Sanskriet. Zoon van Arjuna en Subhadra, en een uitstekend krijger die al strijdend sneuvelde. Kort na zijn dood had zijn vrouw Uttara een misval, maar het kind, Parikshit genaamd, werd door Krishna weer tot leven gewekt
...voor meer
bestel onze CDrom...
Abhinavagupta
Sanskriet. Filosoof uit de 10de eeuw AD en schrijver over de esthetiek. Eén van de meest gezaghebbende filosofen uit de Kasjmierse school van het
Shiwaïsme.
abhisheka
1. Sanskriet. 'Heiliging' of 'zegening' door sprenkeling met water, alsook het ceremoniële besprenkelen van beelden met water, melk, saffraan, bloemblaadjes of andere zaken, om eer te betuigen. Vergelijk met de Thaise term rod naam mon.
2. Sanskriet. Een rituele zalving of bad zoals in de abhisheka van Sri.
abhisheka van Sri
Representatie van de godin Sri gezeten op een lotus-sokkel (fig.) en met een lotus (fig.) in elke hand (fig.), terwijl ze door twee olifanten met water wordt overgoten als abhisheka. Het symboliseert voorspoed, zowel in de iconografie van het boeddhisme als die van het
hindoeïsme, aangezien Sri de godin van
...voor meer
bestel onze CDrom...
achara
Sanskriet. De regels van rituele praktijken van religies, ordes en kasten; ceremoniële riten.
acharya
Sanskriet. Een klasse van Vaishnava-leraars die hun onderwijs baseren op geschriften van zowel de Tamils als in het Sanskriet. Ze aanbidden de alvars waarvan men gelooft dat het incarnaties zijn van de attributen van Vishnoe.
Acht Onsterfelijken
De Acht Onsterfelijken uit de Chinese mythologie die door de meeste Chinese worden vereerd. Ze worden gewoonlijk samen afgebeeld op een vlot terwijl ze de oceaan oversteken van hun woonst in het taoïsische paradijs, op weg naar de moeder van de oppergod om deze te vereren na het bereiken van
...voor meer
bestel onze CDrom...

Achtvoudige Pad
De laatste van de Vier Edele Waarheden van de Boeddha's leerstelling, die de acht stappen schetst die men dient te volgen om het lijden uit te schakelen en alzo Verlichting of nirvana te bereiken. Deze acht stappen zijn: juist begrip, juiste gedachte, juiste spraak, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste inspanning en prestatie, juiste opmerkzaamheid, en juiste concentratie. In de iconografie
...voor meer
bestel onze CDrom...
acupressuur
Therapie door druk en massage van exact bepaalde punten van het lichaam, o.a. toegepast bij Thaise traditionele massage.
acupunctuur
Een in China ontstane geneeswijze waarbij lange naalden van staal, zilver of goud in exact bepaalde delen van het lichaam in het onderhuids bindweefsel worden gestoken.
adi
Sanskriet. 'Eerste' of 'begin', zoals in Adi-Boeddha.
Adi-Boeddha
Sanskriet. De opperste, oorspronkelijke Boeddha in de Vajrayana sekte van het Mahayana boeddhisme, die zichzelf uit het originele niets heeft gecreëerd. In ware zin is deze Boeddha abstract, illusionair en onvoorstelbaar, en kan dus ook in de kunst niet worden uitgebeeld, tenzij in zijn gereveleerde en meer aardse gedaanten, zoals de verschillende bodhisatvas, en Vajradhara en Vajrasattva, in de Khmer kunst. Vairochana is de Javaanse Adi-Boeddha. Meestal uitgebeeld in koninklijk tooi of in de hermafrodiete
...voor meer
bestel onze CDrom...
Adi-Granth
Sanskriet. Heilig boek dat meer dan vijfhonderd hymnen gecomposeerd door vijf goeroes en heiligen bevat en geschreven en samengesteld werd door Arjan Dev (1581-1606) in 1604. Het wordt bewaard in de Gouden Tempel te Amritsar.
Aditi
Sanskriet. 'Ongebonden, vrij'. De vedische godin van de ruimte, en moeder van alle schepsels en goden. Haar eerste kinderen waren de Aditya's. Van
één van hen, Daksha, is ze zowel de dochter als de moeder. In de latere mythologie komt ze voor als de vrouw van de ziener Kashyapa, bij wie ze de moeder van Vishnoe werd in zijn avatar als Vamana, en van Indra.
Aditya
1. Sanskriet. 'Zon'. Hiervan is het Thaise woord 'ahtit' (zon) afgeleid.
2. Sanskriet. Zonen van Aditi, die elk een natuulijk fenomeen vertegenwoordigen. In de geschriften komen ze voor in verschillende aantallen; oorspronkelijk slechts met zes, later met zeven, waarvan Varuna de eerste, dan met acht, en ten slotte met twaalf, als personificaties van de zon in de twaalf maanden van het jaar. Ze hebben verschillende namen, velen die een epitheton zijn van de zon. Ze vertegenwoordigen
...voor meer
bestel onze CDrom...
Adsadongkot (อัสดงคต)
Thais. Een andere benaming voor Prajim.
Agastya
Sanskriet. Naam van een Indische kluizenaar of rishi van wie aangenomen wordt dat hij het
hindoeïsme naar Zuid-India heeft gebracht. Hij komt eveneens voor in de Ramayana en is een geleerde in literatuur en wetenschap. In Java,
...voor meer
bestel onze CDrom...
Agni
Sanskriet. Eén van de drie vooraanstaande Vedische goden, samen met Indra en Surya. Hij heeft de leiding over de aarde en staat gekend als de god van het vuur, terwijl Indra de leiding heeft over de lucht en Surya over de zon en
...voor meer
bestel onze CDrom...

ahimsa
Sanskriet. Het beginsel van geweldloosheid en een leerstelling uit het jainisme, vaak vertaald als 'het niet-beschadigen van alle levende dingen', de eerbied voor en het niet-kwaaddoen aan al wat leeft.
Ahkney (อาคเนย์)
1. Thais. 'Zuidoost' of 'zuidoostelijk'. De windstreek die beschermd wordt door de lokapala Phra Ahkney (in het Sanskriet gekend als Agni). Zie ook Udon, Isaan, Burapah, Taksin, Horadih, Prajim en Phayap.
2. Thais naam voor Agni.
Ai-ma
Moeder-godin der aarde bij de Lahu. MEER HIEROVER.
Airavata
Sanskriet. De meer-koppige, witte, goddelijke olifant van de hindoe-boeddhistische religie, in Thailand gekend als Erawan, en voortgebracht tijdens het opkloppen van de Oceaan van Melk. Hij is het symbool van de wolken en de vahana of het rijdier van de god Indra, de Vedische god van de hemelen, het weer en de oorlog, en tevens
één van de olifanten die de vier gewesten van de wereld ondersteunen. Over het algemeen met drie koppen, hoewel soms beschreven met 33 koppen, die de verschillende hemels vertegenwoordigen. Een bepaalde tekst spreekt zelf van Erawan als een 100-koppige witte olifant, die dienst doet als het rijdier van Phra Narai, en de tweede versie van de Ramakien, geschreven door Rama II, geeft verslag van
...voor meer
bestel onze CDrom...

Aisawan Thipphaya Asana (ไอศวรรย์ทิพยอาสน์)
Thais. 'Goddelijke troon van persoonlijke vrijheid'. Paviljoen in Thaise stijl in het Bang Pa-in zomerpaleis te Ayutthaya. Het werd in 1876 gebouwd in opdracht van koning Rama V, naar model van het Aphon Phimok Prasat paviljoen in het koninklijk paleis te Bangkok, dat door koning Mongkut werd gebouwd en gebruikt werd om het wisselen van de kakoettapan (de Thaise koninklijke regalia) vooraleer hij in zijn palankijn stapte. Het paviljoen huisvest heden een standbeeld van
...voor meer
bestel onze CDrom...

ajaan (อาจารย์)
Thais. 'Leraar' of 'meester', en vaak gebruikt in verband met de Boeddha. Soms getranscribeerd als achaan of ajarn en etymologisch verwant aan de term acharya uit het Sanskriet, een respectvolle titel voor leraar of geestelijke leider. Het gebruikelijke Thaise woord voor leraar is kroe (groe) en is afgeleid van het woord goeroe.
Ajanta
World Heritage lokatie van boeddhistische grotten, gevonden in West-India en daterend van ongeveer 200 VC tot 650 AD. De 29 grotten, zijn uit vulkanische gesteente gehouwen en bevatten beeldhouwwerken en muurschilderingen van het leven van de Boeddha.
Akha
Bergvolk in o.a. Noord-Thailand. De Akha behoren tot de armste onder de bergvolkeren en worden door de Thai Igor (fig.) genoemd. Ze leven meestal hoog in de bergen, waar ze zich voordien bezig hielden met opiumteelt. Kenmerkend zijn de gewijde geestenpoorten (fig.) aan iedere zijde van hun dorp (fig.), copulerende beeldjes om kwade geesten af te wenden (fig.), huizen gebouwd rechtsreeks op de grond (fig.) met een vloer van platgetrede aarde, een nieuwejaars-schommel (fig.), en
...voor meer
bestel onze CDrom...

Akha-shommel
Schommel in Akha-dorpen, enkel gebruikt tijdens hun jaarlijks nieuwjaarsfestival (fig.).

Akkarajaya (อัครชายา)
Thais. Eén van de voornaamste gemalinnen van een koning, soms vertaald als 'partner-koningin'.
Alexander de Grote
Macedonische koning en veroveraar die in 326 VC India binnenviel en Griekse kunstenaars met zich meebracht, van wie wordt aangenomen dat ze het ontwerp van de eerste 'vermenselijkte' boeddhabeelden beïnvloed hebben, die zich later verder ontwikkelden in de Gandhara
...voor meer
bestel onze CDrom...
alvar
Sanskriet. 'Verdiept'. Vaishnava heilige dichters uit de 6de tot 9de eeuw. Men neemt aan dat ze met 10 of twaalf waren en dat ze incarnaties zijn van de attributen van de hindoegod Vishnoe. Ze worden aanbeden als ondergeschikte, minder belangrijke goden.
amalaka
Sanskriet. Een rond, decoratief geribd ornament, enigszins gelijkend op een pompoen, op de top van een hindoe-tempel in noord-Indische stijl, gewoonlijk boven een platte ronde steen, beki genaamd.

Amaravati
1. De hoofdstad van Indra's Tavatimsa hemel, gesitueerd nabij de mythologische berg Meru en vermaard om zijn pracht en praal.
2. Een plaats in Zuid-India waar van de tweede tot de vierde eeuw AD een boeddhistische kunstrichting ontstond.
Amareswara
Sanskriet. 'Vorst van de onsterfelijken'. Een titel voor zowel Vishnoe, Indra en Shiwa.
amarit (อมฤต)
Thais voor amrita. Ook nahm amarit.
amdaeng (อำแดง)
Thais. Een algemene benaming voor een vrouw, gelijk aan nang. Vroeger gebruikt in officiële documenten maar nu enkel nog schertsend of minachtend gebruikt.
Amida
Zie Amithaba.
Amitabha
1. Pali-Sanskriet. Eén van de vijf transcendentale of dhyani boeddha's van het Mahayana boeddhisme die regeert over het westelijk paradijs en de personificatie is van het Oneindige Licht, en het Eeuwige Leven. Men gelooft dat men door deze boeddha aan te roepen wedergeboren kan worden in het paradijs en vervolgens Verlichting kan bereiken en zelf een boeddha worden in het volgende leven. Dit maakt hem tot de een van de meest populaire jina's. In China en Japan heeft hij in belangrijkheid zelf de plaats van de Shakyamuni Boeddha ingenomen. In de kunst wordt hij gewoonlijk afgebeeld als zittend in meditatie. De mannelijke god Avalokitesvara
...voor meer
bestel onze CDrom...

2. Pali-Sanskriet. De historische Boeddha.
Amnat Charoen (อำนาจเจริญ)
Thais. 'Macht der voorspoed'. Naam van een
3.161 km² jangwat (kaart) in Isaan en van haar kleine provinciale hoofdstad, gelegen nabij de Mae Khong-rivier op zo'n 585 km noordoostelijk van Bangkok. De provincie grenst aan Mukdahan in het Noorden, de Democratische Republiek van Laos in het Oosten, Ubon Ratchathani in het Zuiden, Sri Saket in het Zuidwesten en Yasothon in het Noordwesten. Het was ooit zelf een amphur van de provincie Ubon Ratchathani. Onder de bezienswaardigheden is een natuurlijke rotsformatie die gelijkt op een nagaraja, en het Uthayahn-boeddhabeeld. De provincie heeft vele 'takhian hin'-bomen van het geslacht hopea en haar belangrijkste rivieren zijn de Mae Khong en de Huay Sebok. De voornaamste bedrijvigheid bestaat uit rijst-en groentekwekerij, veefokkerij, visvangst, zijdeproductie en weverij. De lokale bevolking viert haar festivals volgens het seizoen of het Hit Sip Song Khong Sip Sih-principe, een verzamelnaam voor allerlei jaarlijks wederkerende evenementen waarbij voornamelijk aan tamboen wordt gedaan, zoals de
...voor meer
bestel onze CDrom...

ampheu (อำเภอ)
Thais. Zie amphur.
amphur (อำเภอ)
Thais.
'District'. Een adimistratieve onderverdeling van een jangwat of provincie.
Thailand heeft in het totaal 795 amphur. Uitspraak ampheu.
amrit
Sanskriet. De 'wateren der onsterfelijkheid' die de Gouden Tempel van de Sikhs te Amritsar, in de Indische Punjab, omringen.
amrita
Sanskriet. Het elixir van onsterfelijkheid dat ontstond toen de goden en demonen de Oceaan van Melk schudden, in het Indische epos de Ramayana. De legende komt ook voor in de Mahabharata, een heldendicht van het
hindoeïsme. Vaak
...voor meer
bestel onze CDrom...
Amritsar
Hindi-Sanskriet. Gouden Tempel van de Sikhs gesitueerd in de Indische Punjab, die zijn naam ontleent aan de amrit, het heilige 'water der onsterfelijkheid' dat de tempel omringt.
amulet
Een afweermiddel waarvan verondersteld wordt dat het de drager beschermt tegen ongelukken. Vaak verward met zijn tegenhanger de talisman, een object waarvan men gelooft dat het geluk brengt, eerder dan bescherming. In het Thais is de benaming voor beiden echter dezelfde, nl. kreuang rahng. MEER HIEROVER.

ananas
Vrucht van de ananas comosus, een plant die goed gedijt in droge grond en in Thailand vnl. gekweekt wordt in de streken van Chonburi en Rayong, Chiang Rai, Prachuap Khirikhan, en Phuket. De vrucht groeit in het midden van een stekelige plant, die tot drie keer vrucht kan dragen. Nadien moet de plant vervangen worden door nieuwe scheuten. In het Thais sapparot.

Ananda
1. Pali-Sanskriet. Neef van Siddhartha Gautama en voornaamste discipel van de Boeddha. In de kunst vaak voorgesteld als een jonge monnik vergezeld door de oudere Kassapa.
2. Thais. Naam van de Thaise koning Rama VIII, Ananda Mahidol (Anantha Mahidon in Thaise uitspraak). Hij regeerde van 1935 tot 1946.
Ananda Mahidol
Thaise naam
voor
Rama VIII, de zesde monarch van de
Chakri-dynastie.

Ananta
Sanskriet. 'Grenzeloos', 'eeuwig' en 'oneindig'. Mythische slang met duizend koppen waarop de god Vishnoe rust gedurende de nachten die twee kosmische tijdspannes van elkaar scheiden. Dit thema, gekend als Anantasayin, is populair in Zuidoost-Aziatische, architecturale decoraties. Hij is de koning der slangen en het symbool van de kosmische wateren. Toen de goden en demonen de Oceaan van Melk
...voor meer
bestel onze CDrom...

Anantasayin
Sanskriet. Een epitheton gebruikt voor de hindoeïstische god Vishnoe wanneer hij gelegen is op de rug van de slang Ananta tijdens zijn kosmische slaap, wanneer hij rust gedurende de nachten die twee kosmische tijdspannes van elkaar scheiden. In het Thais Narai banthom sin genoemd.

Anantayot
Tweelingsbroer van Mahantayot en zoon van de legendarische Chamadevi van Lopburi, koningin van het Dvaravati-rijk in de 7de eeuw AD. Zie ook Wat Phra Kaew Don Tao.
Anantha Mahidon (อานันท มหิดล)
Thais. Naam van koning Rama VIII.
anatman
Sanskriet. 'Non-ego', 'non-ziel' of 'egoloosheid'. In het Pali anatta.
anatta
Pali. 'Non-ego', 'non-ziel' of 'egoloosheid'. Eén van de drie eigenschappen van het bestaan volgens boeddhistische doctrine, samen met dukha (lijden) en anicca (de voorbijgaande aard van al het existentiele). Het is
één van de meest fundamentele punten in het boeddhisme, dat stelt dat alle bestaan en alle fenomenen in deze wereld, uiteindelijk geen substantiële realiteit hebben. Het is vanzelfsprekend in het boeddhisme, dat de impermanentie van alle
...voor meer
bestel onze CDrom...
Anavatapta
Sanskriet. Mythologisch meer in de boeddhistische kosmologie. Het is gelegen in de Himalaya en wordt beschouwd als de bron van de vier rivieren die stromen door de vier gebieden bewoond door leeuwen, stieren, paarden en olifanten. Wanneer de wereld ooit aan haar einde komt is het het laatste meer dat zal verdwijnen, en het eerste dat terug zal verschijnen wanneer de wereld herschapen wordt.
Anawrahta
Birmaanse koning die regeerde van 1044 tot 1077 AD, als de 42ste heerser van de Pagan-dynastie, en die het land verenigde. Als ijverig bekeerling tot het Theravada boeddhisme, was hij verantwoordelijk voor de bouw van vele van de talloze pagodes van Pagan. Zijn meest beroemde monument is de Shwezigon pagode. Hij was eveneens verantwoordelijk voor de executie van de twee Taungbyon broers Shwe
...voor meer
bestel onze CDrom...
anchern jut (อัญเชิญจุติ)
Thais. 'Uitnodigen' (anchern) 'om geboren te worden
én te sterven (jut)', in rajasap of koninklijke taal. Een scene vaak afgebeeld in boeddhistische muurschilderingen in Thailand, die verwijst naar het uitnodigen van de bodhisattva die later de Boeddha zou worden om als boeddha te incarneren op aarde. De scene speelt zich af in de Dusit hemel, waar de boddhisattva's verblijven in afwachting van hun laatste incaranatie, en na de sawankot van koning Wetsandorn, de tiende Totsachat en laatste Jataka van de Boeddha.
Anek Kusala Sala (อเนกกุศลศาลา)
Thais. 'Vele-goede-daden-paviljoen'. Chinees-Thais museum op het grondgebied van Wat Yahn Sangwarahrahm Woramahawihaan in het district Huay Yai van de provincie Chonburi. De naam wordt Anek Kuson Sala uitgesproken en wordt tevens Wihaan Sian, of in het Chinees Ta Pu Yie genoemd, wat 'woonplaats der goden' betekent, terwijl Sian de naam is van onsterfelijke wezens uit de Chinese mythologie. De bouw werd gestart in 1988 door Sanga Kulkobkiat, die hiervoor 7 rai land kreeg toegewezen bij de Wat Yahn tempel. De bedoeling is om een mengeling van voorwerpen uit de Chinese en Thaise cultuur tentoon te stellen, door kunst- en andere waardevolle voorwerpen te exposeren, waaronder grote bronze beelden uit de verschillende Chinese dynastieën, een schaalmodel van de Grote Chinese Muur en de Terracotta Krijgers, een enorm bronzen beeld van de 'Acht Onsterfelijken die de Oceaan Oversteken' (fig.), Thaise Kunsttentoonstellingsruimtes, verschillende
...voor meer
bestel onze CDrom...

Angada
Sanskriet. Apen-krijger, zoon van Valin.
Angkor
Khmer. 'Stad' of 'hoofdstad', en nu een oude hoofdstad van Cambodja. Het was het centrum van het Khmer-rijk van 802 tot 1431 AD.
Angkoriaanse periode
Periode in Cambodja van de 9de tot de 15de eeuw AD, waarin de unificatie van het oude Funan en Chenla tot stand kwam en die het begin markeert van de civilisatie van Angkor. Tijdens deze periode heersten er 28 koningen en ontstond er een verschuiving van de maritieme handel naar een landelijke economie, ten nadele van Funan, en de kunst vertoont een afname van de Indische invloed. De periode wordt vooraf gegaan door de pre-Angkoriaanse periode, die liep van de 1ste eeuw tot de 8ste eeuw AD.
Angkor Thom
Khmer. 'Grote
Angkor'. Naam van een
grote
Khmer-stad
met een oppervlakte van drie vierkante kilometer en
omringd door een vestinggracht en -muur. Deze
koninklijke stad werd gebouwd in de 12de eeuw, tijdens het bewind van koning Jayavarman VII, die
regeerde van vermoedelijk 1181 tot 1219 AD. Nadat koning Jayavarman VII
in 1181 de Angkoriaanse hoofdstad van de
indringende
Cham heroverde, begon
hij een massale bouwcampagne doorheen zijn rijk, waarbij hij Angkor Thom
als nieuwe hoofdstad stichtte en er een walgracht en vestingsmuur liet omheem
bouwen. De stad kreeg vijf toegangspoorten, één voor elke windstreek en de
Overwinningspoort die naar de omgeving van het koninklijk paleis leidde. Elke
poort is gedecoreerd met vier grote gezichten en met beelden van de
god
...voor meer
bestel onze CDrom...

Angkor Vat
Zie Angkor Wat.
Angkor Wat
De grootste van de Khmer tempels (fig.)
en één van de zeven Wereldwonderen. Hij werd gebouwd in de vroege 12de eeuw AD
tijdens het bewind van koning Suryavarman II en is gewijd aan de hindoeïstische god Vishnoe. Oude geschriften
vermelden echter dat de tempel eertijds Phra
Phitsanulok
werd genoemd, de 'Wereld van Vishnoe'. Angkor Wat
werd pas veel later de gangbare benaming. Het is de enige Angkoriaanse
tempel die werd gebouwd met zijn toegang naar het Westen gericht, wat ongebruikelijk
is.
Hij heeft een rechthoekige vorm en is omringd door een vestingmuur van 1.300 bij
1.500 meter en een walgracht die 190 meter breed is en aan elke zijde van
de tempel een lengte heeft van 1.900
meter. De tempel is een indrukwekkende drie-verdiepingen tellende constructie
die gekroond is met vijf torens die
prang
worden genoemd en waarvan de hoogste in het
midden staat en 65 meter hoog is. De buitenmuren van de eerste verdieping zijn
bedekt met bas-reliëfs en steengravures, in aantal de grootste ter wereld.
Met uitzondering van de historische optocht van koning Suryavarman
II en het thema
van hemel en hel, vinden de bas-reliëfs
hun oorsprong in het hindoeïsme, voornamelijk in de epen van de
Ramayana
en
Mahabharata.
De noordelijke sectie van de westelijke galerij toont de Slag van
Langka en het
paviljoen in de noordwestelijke hoek toont Vishoe's
avatars; de
zuidelijke sectie van de westelijke galerij toont the Slag van Kurukshetra
en
het paviljoen in de zuidwestelijke hoek toont
Ravana
die de berg
Kailasa schudt;
de westelijke sectie van de noordelijke galerij toont de oorlog tussen de goden
en de
asuras,
en de oostelijke sectie van de noordelijke galerij beschrijft
Krishna's zege over de asura
Bana;
de westelijke sectie van de zuidelijke galerij is een historisch gedeelte
die de voortgang van koning Suryavarman
II beschrijft, terwijl de oostelijke sectie van de zuidelijke galerij het
Oordeel over de zielen toont en hun verwijzing naar de hemel of hel; de
noordelijke sectie van de oostelijke galerij illustreert
Vishnoe's zege over de asuras en de zuidelijke sectie van de oostelijke
galerij toont het Schudden van de
...voor meer
bestel onze CDrom...

angsa (อังสะ)
Thais. Een onderhemd dat over
één schouder wordt gedragen door boeddistische monniken en novicen. Het wordt ofwel gedragen onder de jiewon of als een vervanging ervan wanneer men werkzaamheden uitvoert of rust binnen het tempelcomplex.

Angthong (อ่างทอง)
Naam van een provincie (kaart) en van haar gelijknamige kleine hoofdstad in Centraal-Thailand. De provincie beslaat een gebied van 968,3 km² en de stad heeft zo'n 10.000 inwoners en ligt aan de oevers van de Chao Phrya-rivier, op zo'n 108 km van Bangkok. De provincie grenst aan Singburi in het Noorden, Lopburi in het Oosten, Ayutthaya in het Zuidoosten en Suphanburi in het Westen en heeft zeven amphur. Eertijds heette de stad Meaung Wiset Chai Chahn en Meuang Bang Kaew. De voornaamste bedrijvigheid van haar inwoners is rijst-en groentekwekerij, visvangst, veefokkerij, mandenvlechterij, trommakerij, handel en industrie. De
...voor meer
bestel onze CDrom...

Angulimala
Sanskrit. 'Slinger van vingers'. De misdadige zoon van een brahmaan die in dienst trad van een kwaadaardig meester. Hij was een rover die een halsketting van afgehakte vingers droeg, maar die in het Parileyyaka-bos door de Boeddha werd bekeerd, in het elfde jaar na diens Verlichting.

angusa
Sanskriet. 'Olifantenhaak'. Een attribuut van o.a. Ganesha (fig.) dat controle, of de mogelijkheid om iemand in de juiste richting te sturen, symboliseert. In het Thais kho of kho chang.
anicca
Pali. 'Tijdelijkheid', 'vergankelijkheid' of 'de voorbijgaande aard van al het existentiele'.
Eén van de drie eigenschappen van het bestaan volgens boeddhistische doctrine, samen met dukha (lijden) en anatta (non-ego). Het stelt dat alle bestaan en alle fenomenen in deze wereld gedurig veranderen en zelf niet voor
één ogenblik hetzelfde blijven. Alles is voorbestemd om ergens in de toekomst te sterven, en zulk een vooruitzicht is de alleroorzaak van het lijden. Dit
...voor meer
bestel onze CDrom...
aniconisch
Niet gemaakt in menselijke of dierlijke vorm. Gedurende verschillende jaren na de Boeddha's dood werden enkel aniconische symbolen gebruikt om zijn volgelingen aan zijn leer te doen herinneren, zoals een voetafdruk of boeddhapada, wiel of dhammachakka, bodhiboom, stoepa, etc.
animisme
Bij natuurvolken aanwezig geloof dat alle levende dingen zowel als levensloze voorwerpen een ziel bezitten.
anitya
Sanskriet. 'Tijdelijkheid', 'vergankelijkheid' of 'de voorbijgaande aard van al het existentiele'. Zie ook anicca.
Anna Leonowens
Engelse dame die door koning Mongkut werd ingehuurd om als gouvernante les te geven aan het prinselijke hof. Ze tekende haar verhaal op in het boek 'Anna and the King of Siam' (Anna en
...voor meer
bestel onze CDrom...
An Nam
Zie Annam.
Annam
Boeddhistische staat in noordelijk Vietnam die in ongeveer 214 VC door de Chinezen werd veroverd en onder Chinees protectoraat werd gebracht. Het had toen een florerende bronscultuur en de Chinezen noemde het An Nam, 'vreedzaam zuiden'. Het werd kort bedreigd door de kuststaat Champa, die in het begin van de 9de eeuw in het defensief was tegen zijn opdringende, machtige buren. Tussen 846 en 866 AD doorstond het regelmatige krijgstochten uit Nanchao, toen een belangrijke macht inzake de verhoudingen van
...voor meer
bestel onze CDrom...
Annapurna
Sanskriet. 'De verleenster van goede daden'. Eén van de gedaantes van Devi, de shakti of gemalin van Shiwa, en een godin met vele gedaantes, zowel goede als slechte.
Anohdaad (อโนดาด)
Thais-Sanskriet. Eén van de zeven meren in het hindoeparadijs.
antarala
1. Wandelgang die de garbhagrha, de binnenkamer van een Khmer-heiligdom, verbindt met de mandapa, het paviljoen vóór het voornaamste sanctuarium.
2. Kleine inkomhal of kamer vóór een hindoeïstisch schrijn.
antefix
1. Een opwaarts gericht ornament aan de gevellijst, bij het onderste uiteinde van een dak, meestal als verlengstuk van een bai raka. Bij Thaise tempels gewoonlijk in de vorm van een naga-kop (fig.), sierstaart of een vlam-achtig ornament (fig.), zwanenstaart genoemd. In het Thais
...voor meer
bestel onze CDrom...

2. Opwaarts gericht ornament bij sommige prangs (fig.) en gopura's (fig.) in Khmer-stijl die in het Thais klieb kanoen prang (fig.) wordt genoemd. Deze staat gewoonlijk naar voren gericht en zijn meestal versierd met een bas-reliëf.

antichambre
Voorkamer of wachtkamer.
antilope
Rijdier van de god Vayu.
Anusawarie Chai Samora Phum (อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ)
Thais. Het 'Victorie Monument' of het 'Monument van de Overwinning' in Bangkok, gebouwd om de 59 slachtoffers te herdenken van de veldtocht tegen de Franse koloniale troepen in Indochina, begin '39 tijdens het premierschap van veldmaarschalk Phibun Songkram. Het monument is versierd met beelden die de oorlogshelden voorstellen uit de verschillende machten van het leger (d.i. de lucht-, land- en zeemacht), de politie en de burgerbevolking, en waarvan
...voor meer
bestel onze CDrom...

Anusawarie Prachathipatai (อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย)
Thais voor het
Monument van de Democratie.
Anuson Satahn Chong Khao Khahd (อนุสรณ์สถานช่องเขาขาด)
Thais voor de Hellevuur Pas Herdenkingsmonument.
Aphinetsakrom (อภิเนษกรมณ์)
Thaise term voor de Grote Zelfverloochening van de Boeddha.
Aphitam (อภิธรรม)
Pali-Thais.
Eén van de drie boeken van de Tripitaka. Ook Aphidhamma. Zie ook Boeddhistische voorschriften.
apsara's
Sanskriet. De vrouwelijke nymfen en hemelse danseressen van de Tavatimsa hemel.
Ze ontstonden tijdens het schudden van de
Oceaan van Melk. Uit het Sanskriet
vertaald betekent ap 'vocht of vloeistof' en sara 'bewegen of tevoorschijn komen
uit'. Apsara kan dus vertaald worden als 'zij die uit het vocht tevoorschijn
komen'. In de hindoeïstische mythologie zijn ze de metgezellen van de gandharvas, de mannelijke muzikanten van de hemel, maar in de Khmer-mythologie komen ze alleen voor, voornamelijk in tempeldecoraties (fig.). Het zijn de bedienden van Kama, de god van liefde, en kunnen hun vorm veranderen naar wens. Ze worden soms aangewend door de goden om asceten te verleiden en
ze zijn de
...voor meer
bestel onze CDrom...

apson (อัปสร)
Thais-Sanskriet. Vrouwelijke nymfen en hemelse danseressen van de Tavatimsa hemel. Ook apsorn getranscribeerd. Zie ook apsara.
Apsonsi
Thais. Wezen uit de Thaise mytholgie met een samengesteld lichaam, half-vrouw en half-leeuw. Zie ook Thepnorasi.

|