|
jaak (¨Ò¡)
Thaise benaming voor de
nipa-palm.
jade
Chinese niersteen of bittersteen. Een verzamelnaam voor groen-grijze
edelsteen of halfedelsteen waaruit kunstvoorwerpen en juwelen worden
vervaardigd. Mineralogisch komen drie gesteenten in aanmerking,
namelijk jadeïet, chloromelaniet en
nefriet, met jadeïet als de meest
waardevolle. De beste kwaliteit komt meestal uit
...voor meer
bestel onze CDrom...

Jadekeizer
Zie
Yu Huang.
jae (á¨)
Thais. 'Vasten'. Term slaat gewoonlijk op het voedsel gegeten door
de Chinezen tijdens de vastentijd, naar traditie vegetarisch. Ook
je. Zie ook
thetsakaan kin jae.
Jagadambi
Pali-Sanskriet. 'Moeder van de wereld'. Titel gegeven aan
Parvati, de gemalin van
Shiwa. Zie ook
Jagamata.
Jagamata
Sanskriet. 'Moeder van de wereld'. Eén van de goede gedaantes van
Devi, de gemalin van
Shiwa. Zie ook
Jagadambi.
Jagannath
Sanskriet. 'Vorst van de wereld'. Een benaming voor
Krishna.
Jahnavi
Sanskriet. 'Dochter van
Jahnu', bijnaam voor de
Ganges-rivier in India.
Jahnu
Een wijsgeer die zich tijdens zijn gebed ooit stoorde aan het geluid
van de
Ganges-rivier en zodoende haar water opdronk. Toen
zijn strengheid later afnam liet hij de rivier
...voor meer
bestel onze CDrom...
jainisme
Wijsgerige sekte gesticht in Noord-India door de vereerde asceet
Vardhamana die later bekend werd als
Mahavir, 'grote held'. De
jainisten baseren hun hele ethiek en
waardesysteem op
ahimsa, een leerstelling gebaseerd op het
repect voor en het niet-kwaaddoen aan al wat leeft. Evenals in het
hindoeïsme wordt een geloof in
karma aangehangen, en zoals het
boeddhisme ontstond het in oppositie tegen
het
brahmanisme van de 6de eeuw VC, maar
verspreidde zich nooit buiten India. De twee voornaamste sekten zijn
Digambara
...voor meer
bestel onze CDrom...
jainist
Aanhanger van het
jainisme.
jakae (¨Ðà¢é)
Thais. Een luitachtig snaarinstrument met een lange hals en een
peervormige klankkast, ruwweg gelijkend op de Indiase sitar, maar
kleiner. Het is een tokkelinstrument en wordt al zittend op de vloer
bespeeld (fig.).
Zie ook
mahorie.
jakkajan (¨Ñ¡¨Ñè¹)
Thais voor
cicade.
jali
Een rasterwerk of geperforeerd patroon bij een raam in vnl. Indische
bouwwerken.

jamajurie (¨ÒÁ¨ØÃÕ)
Thais. Haar van een jak of jakstaart, gebruikt in verschillende
vormen als symbool van koningschap, en als het
attribuut van verschillende goden uit het
boeddhisme,
hindoeïsme en
taoïsme. Ook jamarie. Zie ook
chamara.

jamarie (¨ÒÁÐÃÕ)
Zie
jamajurie.
Jambhala
De
god van rijkdom en weelde in het
Mahayana
boeddhisme, de
tegenhanger van
Kuvera in het
hindoeïsme.
Jambupati
Een Indische monarch uit de mythologie die te ijdel was om naar de
woorden van de
Boeddha te luisteren. De Boeddha veranderde
zichzelf toen in een groot en machtig keizer en nodigde Jambupati
vervolgens uit om hem te bezoeken. Deze ervaring veranderde
Jambupati en maakte hem ontvankelijk voor de leer van de Boeddha.
Dit verhaal is een Zuidoost-Aziatische toevoeging aan de legende van
de Boeddha en ...voor
meer
bestel onze CDrom...
jam sien (¨ÓÈÕÅ)
Thais. De boeddhistische geboden regelmatig naleven, stil zitten en
bidden. Zie ook
Boeddhistische voorschriften.
Jamuna
Naam van een rivier in Noord-India die tevens gepersonificeerd is
als een hindoeïstische godin die een schildpad berijdt.
Janaka
Vader van
Sita in het Indische
epos
Ramayana.
jangha
Beeldhouwwerk in de vorm van een brede band aan de buitenkant en in
het midden van een tempelmuur.
janghan (¨Ñ§Ëѹ)
Thais. Het voedsel of de maaltijd voor een
monnik.
jang jien (¨Ñ맨չ)
Thais. Benaming voor de slanke lady-palm, een plant die ook gekend is
als riet-rhapis. Rhapis is Grieks en betekent 'naald', een
verwijzing naar de tot 40 centimeter lange, naaldachtige bladeren.
Deze palmsoort, inheems in Zuid-China en Noord-Thailand, wordt in
Thailand jang chiang mai genoemd. De plant kan tot 5 meter hoog
worden en komt vaak voor als sierplant.

jangwat (¨Ñ§ËÇÑ´)
Thais. 'Provincie'. Elke jangwat is telkens genoemd naar de
provinciehoofdstad, gewoonlijk tevens de belangrijkste stad in de
provincie, die in de volksmond meestal amphur
meuang wordt genoemd. Elke jangwat is
onderverdeeld in districten die
amphur
worden genoemd, soms met kleinere subdistricten of
king amphur.
Deze districten zijn verder onderverdeeld in landelijke
subdistricten die worden bestuurd door een
kamnan
en
tambon
worden genoemd. Deze omvatten meerder kleinere dorpen die men
mu ban
noemt, letterlijk een groep huizen. Thailand heeft in totaal 76
provincies (fig.),
795 amphur,
81 king amphur,
7.255 tambon en
69.866 dorpen.
jan-in
Thaise benaming voor de diospyros decandra, een loofboom met een
lichtgroen bladerdak.

japa
Sanskriet. 'Herhalen' of 'fluisteren'. Het repetitieve fluisteren
van een a
mantra of gebed tijdens het mediteren.
japanlak
Zie
lakboomhars.
Jara
Sanskriet. 'Oude leeftijd'. De jager die onwetend
Krishna vermoordde.
jasmijn
Zie
ma-li.
jata
Sanskriet. 'Gevlochten haar'. Gevlochten chignon of haarwrong van
geklit haar zoals gedragen door
Shiwa, asceten en
rishi's. Het is een teken van rouw of een
onverschilligheid tegenover wereldse zaken. Soms ook vertaald als
schriklokken.
jataka
Sanskriet en
Pali woord voor de Thaise term
chadok. Het is één van de in totaal 550
incarnaties die elke ziel moet aannemen eer iemand als een
boeddha kan worden geboren. Algemeen staat het
voor de 547 levensverhalen van de
Boeddha, waar er in Birma drie aan werden
toegevoegd om redenen van symmetrie in muurschilderingen. In de
Thaise traditie zijn de tien laatste incarnaties van de Boeddha,
vóór zijn geboorte als prins
Siddhartha, het belangrijkst en worden
Totsachat
...voor meer
bestel onze CDrom...
jatamukata
Sanskriet. 'Kroon van gevlochten haar'. De gevlochten en geklitte
haarwrong van
Shiwa als asceet. Vaak uitgebeeld als een
ingewikkeld hoofdtooi versierd met Shiwa's
halve maan.
Jatukam (¨µØ¤ÒÁ)
Thais. Naam afgeleid
van
Tao
Kadtukam, één van de twee beschermgoden die
de heilige relikwieën van de Boeddha bewaakt. Zie ook
Jatukam-Ramathep.
Jatukam-Ramathep (¨µØ¤ÒÁ-ÃÒÁà·¾)
Naam
van een groot, erg populair
amulet
in de vorm van een
medaillon,
zo'n 6 millimeter dik en met een diameter
van ongeveer 5,4 centimeter. De oorspronkelijke Jatukam-Ramathep amuletten
werden voor het eerst
geïntroduceerd
in de jaren 80 door Khun Phantharak
Rajadej, een politiechef uit
Nakhon Sri Thammarat,
met als doel om geld in te zamelen voor de bouw van een
lak meuang
(stadspilaar). Het amulet werd
toen verkocht aan 49 baht. De
amuletten werden erg
gewild toen de
Politie
Majoor-Generaal
op 5 september 2006 op 103-jarige
leeftijd
(sommigen zeggen 108)
stierf, slechts
enkele dagen vóór de staatsgreep die premier Thaksin Shinawat aan de kant zette. Nu worden velen
van de originele amuletten verkocht voor meer dan 100.000 baht
per stuk. Gelovigen dragen de
amulet
als een
talisman
rond de hals want men
gelooft dat hij
magische krachten bezit en de dragers ervan
beschermd. De voorkant van de amulet toont
Tao Ramathep
gezeten met de rechterknie
opgetrokken
in een informele yoga-positie en
omringd door de dieren uit de
Chinese
zodiak, een verwijzing
naar het wapenschild van
Nakhon Sri
Thammarat (fig.),
en door acht figuren van de demoon-god
Rahu.
De achterkant toont een
reliëf met enkele oude
yan-inscripties
die een
animistische
bescherming zouden bieden.
Tao
Ramathep is, samen met Tao Kadtukam (Kattukam),
de beschermgod
die de heilige relikwieën van de Boeddha
bewaakt.
Hun beelden staan aan de ingang van
Wat Mahathat Wora Maha Wihaan
in
Nakhon Sri
Thammarat.
De naam
Tao Kadtukam werd over de jaren heen verbasterd tot het huidige
Jatukam |