A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z

LEXICON

 T          

 

taab (ตาบ)

Thais. Een decoratief nekstuk soms gedragen door Thaise dansers en -in het verleden- door sommige krijgers.

taak (ทาก)

1. Thais voor huisjesslak, een traag-bewegend buikpotig weekdier met een spiraalvormige schelp dat op het land leeft. Haar wetenschappelijke benaming is achatina fulica, en ze behoort tot het geslacht achatinidae. Men kan haar roze kaviaar-achtige eitjes ...voor meer bestel onze CDrom...

2. Thais voor naakte slak, een klein weekdier zonder schelp, met de wetenschappelijke naam limax en behorend tot de familie limacidae. Ze eten gebladerte waardoor ze echter vaak planten vernietigen.

3. Thais voor bloedzuiger, een bloedzuigend ongewerveld worm-achtig weekdier dat op het land leeft, met de wetenschappelike naam haemadipsa interrupta en behorend tot de familie hirudinae. Bloedzuigers worden doorgaans aangetroffen in de Thaise regenwouden en hechten zich vast aan voorbijgangers, zowel mensen als zoogdieren, waarvan ze het bloed opzuigen. Hun beet is niet pijnlijk maar bloedzuigers injecteren een anti-stollingsmiddel waardoor het boeld vloeiend blijft zodat ze het zonder moeite kunnen opzuigen. Ze blijven gewoonlijk aan hun gastheer gehecht totdat ze vol zijn en laten dan weer vanzelf los. Om hen eerder te verwijderen kan men hen besprenkelen met zout of met een sigaret wegbranden. Om aanvallen te voorkomen, smeert de lokale bevolking hun blootgestelde huid gewoonlijk in met een mengeling van speeksel en tabak, maar men kan ook een muggenstift op basis van diethyl-m-toluamide (DEET) of een insectenwerende-spray gebruiken. Bloedzuigers werden in het verleden ook vaak medisch gebruikt, voor aderlatingen. Naast de ...voor meer bestel onze CDrom...

taan (ฐาน)

Zie tahn.

taanbat (ฐานบัทม์)

Zie tahnbat.

taanphrakon (ธารพระกร)

Thais. Koninklijke staf, een onderdeel van de Thaise koninklijke regalia of kakoettapan. Hij vertegenwoordigt de macht van de koning om zijn onderdanen in de juiste richting te leiden, doch onder de totsaphit rajatham of tien koninklijke deugden, d.i. rechtvaardig en ten voordele van het Thaise volk.

taanphraphoettaroep (ฐานพระพุทธรูป)

Zie tahnphraphoettaroep.

taban fai (ตะบันไฟ)

Een aansteker gemaakt volgens het princiepe van de vuurpiston of vuurpomp. Hij bestaat uit twee delen, t.t.z. een cilinder die krabok taban wordt genoemd en een zuiger (piston) of perser die men loek taban noemt. Dit primitief apparaat om vuur te maken werd door verschillende oeroude stammen wijd en zijd gebruikt in de oerwouden van Zuidoost-Azië, zoals reeds werd waargenomen in het midden van de jaren 1850 door Britse ontdekkingsreizigers. In tegenstelling tot andere primitieve methoden om vuur te maken, zoals de boog- of handboor,  de vuurzaag, vuursteentjes en staal, werkt de vuurpomp door middel van compressie, een princiepe dat later overgenomen werd door de dieselmotor, een uitvinding van Rudolf Diesel. Het wordt aangenomen dat de idee van de primitieve vuurpomp hem heeft geïnspireerd. Het apparaat kan vervaardigd zijn uit buffelhoorn, ivoor of hardhout, dat op een draaibank tot een holle en ronde, cilinderachtige staaf wordt gemaakt. Het toestel is ongeveer 8 tot 12 centimeter lang. Het uiteinde van de krabok taban is vaak tot een punt gemaakt om makkelijk met een puntig  stuk metaal de verbrande as te kunnen verwijderen. De perser is gewoonlijk vervaardigd uit hetzelfde materiaal als de cilinder maar langer en met een stevig handvat om het gebruik ervan te vergemakkelijken en pijn aan de handen te vermijden wanneer de perser met een harde klap door de cilinderschacht wordt gedreven om een vonk te doen ontbranden. Op het uiteinde van de piston is een concaaf geboord waarin makkelijk ontbrandbaar aanmaakmateriaal wordt gestoken, zoals kapok. De taban fai is een aansteker die een vonk doet ontstaan doordat de perser snel door de cilinder wordt gedreven. Dit veroorzaakt een ontploffing ...voor meer bestel onze CDrom...

taen (แตน)

Zie toh.

taeng (แตง)

Thais. Algemene benaming voor planten van de familie cucurbitaceae, waarvan er velen in Thailand worden gekweekt, zoals de taeng kwa (een kleine soort komkommer), de taeng raan (een grote soort komkommer), de taeng thai (een soort meloen), taeng moh (de watermeloen), etc.

taeng moh (แตงโม)

Thais voor de watermeloen, van het geslacht citrullus en met de wetenschappelijke naam citrullus lanatus. Er bestaan talrijke soorten, verschillend in grootte, vorm, kleur van schil en vruchtvlees. De watermeloen behoort tot een grote en onderscheiden familie van kruipers, waartoe ook de kalebas en komkommerplant behoren, en waarvan velen hun naam in het Thais begint met het voorvoegsel taeng. Terwijl sommige van deze kruipers klimplanten zijn, verspreidt de watermeloen zich met zijn grote en zware vrucht langs de grond. Het zoete en sappige vruchtvlees is gewoonlijk rood, maar kan ook geel van kleur zijn. De zaadjes zijn eveneens eetbaar en geroosterd zijn dezen een populaire snack in geheel Zuidoost-Azië.

tabakssnijder

Een stuk gereedschap dat gebruikt wordt om tabaksbladeren samen te drukken en ze aan het uiteinde af te snijden.

tahn (ฐาน)

Thais. Basis, sokkel of voetstuk voor een standbeeld. Ook taan getranscribeerd. Zie ook thaen.

tahnbat (ฐานบัทม์)

Thais. Basis, sokkel of voetstuk voor een boeddhabeeld in de vorm van een omgekeerde lotus (fig.). Ook taanbat getranscribeerd.

tahn singh (ฐานสิงห์)

Thais. 'Leeuwensokkel'. De voet van een sokkel (tahn) in de vorm van de poot van een leeuw (singh).

tahnphraphoettaroep (ฐานพระพุทธรูป)

Thais. Sokkel of voetstuk voor een boeddhabeeld, vaak in de vorm van een lotus (fig.), maar ook bv. in de vorm van olifanten (fig.). Ook taanphraphoettaroep.

Tai

Een animistisch volk in Zuidwest-China (Sipsongpannah) dat niet tot het ras van Chinezen behoorde en vanaf de negende eeuw druppelsgewijs in zuidwaartse richting naar delen van Zuidoost-Azië en de vruchtbare Chao Phraya-vallei begon te migreren. Ze vestigden zich in een gebied dat tegenwoordig Birma, Laos en Thailand omvat. Ze zijn de voorouders van het huidige Thaise ras. ...voor meer bestel onze CDrom...

tai chi

Chinees. Krijgskunst en gymnastisch systeem met trage gecontoleerde bewegingen. Elke ochtend beoefend in Bangkok's Lumphini Park, door zowel jongeren als ouderen met een meestal Chinese achtergrond. De volledige benaming is tai chi chuan.

tai chi chuan

Chinees. 'Groots ultiem boksen'. Volledige benaming voor tai chi.

Tak (ตาก)

Hoofdstad van een gelijknamige jangwat (kaart) op de oostelijke oever van de Ping-rivier in Noord-Thailand, op zo'n 426 km noordelijk van Bangkok en met een bevolkingsaantal van ca. 21.000 inwoners. In deze provincie bevond zich de eerste voorpost naarwaar koning Naresuan en zijn leger trokken bij hun terugkeer van het slagveld. Onder de bezienswaardigheden is de Bhumipol-waterdam (fig.) en de Thi Loh Suh waterval, één van Thailand's meest indrukwekkende watervallen. De ...voor meer bestel onze CDrom...

tak baat (ตักบาตร)

Thais. Voedsel in de bedelkom (baat) doen van boeddhistische moniken in de ochtend. Vergelijk met bintabaat.

Ta Keo

Khmer. 'Toren van kristal'. Tempel in Angkor gewijd aan Shiwa en gebouwd onder auspiciën van Jayavarman V, in de late 10de tot vroege 11de eeuw AD.

takhob (ตะขบ)

Thaise benaming voor een boom van het geslacht flacourtier. Deze boom heeft gekartelde bladeren, kleine witte bloemen en brengt dadelachtige, eetbare kleine ronde bessen voort, die zurig zoet smaken en rood kleuren wanneer ze rijp zijn.

takkataen (ตั๊กกะแตน)

Thais. 'Sprinkhaan'. Rechtvleugelig insect van het geslacht mantis, met lange sterke achterpoten waarmee het ver kan springen. Er bestaan verschillende soorten van en ze komen voor in diverse groottes. Een bepaalde, grotere soort wordt door sommige Thais gegeten en vindt men op voedselmarkten over geheel Thailand. Ze smaken naar verluidt wat naar noten. Vaak gezien is de grote bidsprinkhaan (fig.), een roofinsect dat zijn voorpoten vouwt zoals men de handen vouwt in een gebed. In het Latijn wordt wordt deze soort mantis religiosa genoemd en in het Thais takkataen tam khao, wat vertaald 'rijst verpulverende bidsprinkhaan' betekent.

takkataen tam khao (ตั๊กแตนตำข้าว)

Thais. 'Rijst verpulverende bidsprinkhaan'. Naam voor de bidsprinkhaan, een roofinsect dat zijn voorpoten vouwt zoals men de handen vouwt in een gebed. Ze komen voor in het helder groen tot bruine kleur en kunnen tot zo'n 25-30 centimeter groot worden. Zie ook takkataen.

takoh (ตะโก)

Een andere Thaise naam voor phlab.

takraw (ตะกร้อ)

1. Thais. Traditioneel balspel met een net, gelijkend op volleybal, maar met een kleine rotan bal (fig.) en slechts drie spelers per team. De deelnemers moeten trachten te scoren door de bal op het veld van de tegenspelers, binnen de aangegeven grenzen, te doen landen. Men mag hierbij elk deel van het lichaam gebruiken, behalve de handen en onderarmen. Het wordt erkent als officiële sporttak op verschillende Aziatische spelen. Op straat treft men vaak jongeren aan, opgesteld in een cirkel, voor een oefenspelletje takraw (fig.). Officiëel wordt de sport echter ...voor meer bestel onze CDrom...

2.  Thais. Een mand vervaardigd uit rotan en met een lange handgreep, gebruikt om fruit van een boom te plukken.

takro (ตะกร้อ)

Zie takraw.

takroet (ตะกรุด)

Thais. Een amulet van gerolde gouden of zilveren strookjes of een kogelhuls gevuld met 108 kruiden gezegend door een monnik, dat rond de hals of het middel wordt gebonden. Het biedt de drager immuniteit tegen fysiek geweld en is gewoonlijk een alternatief voor hen die bovennatuurlijke bescherming zoeken tegen kogels, maar ...voor meer bestel onze CDrom...

Taksin (ทักษิณ)

Thais. 'Zuid' of 'zuiden'. De windstreek die beschermd wordt door de lokapala Phra Yom. Zie ook Udon, Isaan, Burapah, Ahkney, Horadih, Prajim en Phayap.

Taksin (ตากสิน)

Generaal uit Uttaradit die na de val van Ayutthaya in 1767 een leger op de been bracht in Chanthaburi, hiermee de binnengevallen Birmanen uit Thailand verdreef, en nadien koning werd van Siam met Thonburi als nieuwe hoofdstad. Hij werd in 1782 op last van generaal Chakri terechtgesteld wegens megalomanie, en volgens het gangbare protocol onder een rood fluwelen doek doodgeknuppeld met een sandelhouten knuppel. Zijn officiële titel is Koning Borom ...voor meer bestel onze CDrom...

takuad (ตะกวด)

Thaise benaming voor een varaan van de soort varanus bengalensis.

talaat nahm (ตลาดน้ำ)

Thais. Een drijvende markt waar men per boot naartoe gaat om handel te drijven. Men vindt deze doorheen het land, en op de kanalen rond Bangkok, maar de meest bezochte is alleszins die van Damnoen Saduak in de provincie Ratchaburi. Minder toeristisch zijn de drijvende markten in Samut Songkhram, waaronder de dagelijkse talaat nahm 'amphawaa', en de talaat nahm 'tha kha' en talaat nahm 'bang noi', die slechts enkele keren per maand opzetten, waarbij men voor het bepalen van de data de traditionele maankalender volgt. Ook talaat thong nahm.

talaat thong nahm (ตลาดท้องน้ำ)

Zie talaat nahm.

talaew (ตาแหลว)

Thais. Strookjes bamboe gevlochten tot een sterachtige vorm met vijf of zeven punten, die vnl. in Noord-Thailand en bij de bergvolkeren, bij de toegang van huizen of dorpen wordt geplaatst om de geesten van overledenen af te weren. Gelijkaardige vlechtwerken worden tijdens het groeiseizoen ook op de rijstvelden geplaatst (fig.) ter bescherming van de offerandes aan Po Sob. Het kan ook aangewend worden als een amulet op een pot die een medicijn bevat, of als ...voor meer bestel onze CDrom...

talapat (ตาลปัตร)

Thais. Een waaier die oorspronkelijk vervaardigd werd uit veren of, net als de pad bai laan (fig.), uit het blad van een palm. De waaier heeft een lange hendel en wordt gebruikt door boeddhistische moninken om hun gezicht te verbergen wanneer ze prediken of op monotone toon gebeden 'zingen' voor een publiek. Tegenwoordig vaak vervaadigd uit andere materialen, zoals stof (fig.). Eveneens pad yot.

talisman

Een object waarvan verondersteld wordt dat het de drager geluk brengt. De tegenhanger van een amulet.

tam (ธรรม)

Thaise benaming voor dhamma.

tamarinde

Altijdgroene boomsoort tot 25 meter hoog met de Latijnse benaming tamarindus indica. De gelijknamige vruchten hebben een langwerpige vorm gelijkend op de schil van doperwten, en het kleverige zoetzure vruchtvlees zit rond de pitten, terwijl het geheel redelijk los in de schil zit, samengehouden door een draadachtig netwerk van nerven. Kan zowel onrijp als rijp gegeten worden, als vers fruit of gedroogd. Het is lichtjes laxerend en wordt gebruikt als ingrediënt voor pad thai, chutney en in kerries, alsook in drankjes. In Thailand makhaam (fig.) genoemd en veel voorkomend in de streek van Phetchabun. Zie ook makhaampom en makhaamthet.

tamboen (ทำบุญ)

Thais. Het brengen van offers of het verrichten van goede daden voor religieuze doeleinden, waardoor men verdiensten wil verwerven, hetzij voor zichzelf of voor derden. Dit kunnen offerandes zijn in tempels (fig.), het voeden van bedelmonniken (sai baat), tijdelijk verblijf in een tempel, een gebed (fig.), enz. Soms ook -als in het Engels- tamboon getranscribeerd.

tamboen sai baat (ทำบุญใส่บาตร)

Thais. Een goede daad verrichten of verdienste verwerven (tamboen) door een offer te brengen in (sai) de bedelkom (baat) van een boeddhistische monnik. Soms vindt men bij tempels meerdere bedelkommen opgesteld in een lange rij, waarin men talrijke kleine muntstukjes van 25 satang (fig.) kan offeren. Deze vorm van tamboen kan voorkomen in combinatie met boeddhabeelden opgesteld volgens het systeem gebruikt bij phra prajamwan (fig.). Zie ook sai baat.

tambon (ตำบล)

Thais. 'District'. Een onderafdeling van een amphur, bestuurd door een kamnan en bestaande uit meerdere mu ban of dorpen. Thailand heeft in het totaal 7.255 tambon.

tamboon (ทำบุญ)

Engelse transcriptie voor tamboen, vaak voorkomend in vertaalde literatuur.

tammaht (ธรรมาสน์)

Thais. Een preekstoel in the vorm van een gedetailleerd gebeeldhouwde zetel.

tamnaay laksana (ทำนายลักษณะ)

Thais. 'Karaktervoorspelling'. Verwijst naar de scene uit het boeddhisme waarin de reusi Kaladevaila hulde bracht aan de pasgeboren prins Siddhartha en waarbij de niewgeborene toen zijn eertse mirakel vertoonde door zich op de tulband van de wijsgeer te plaatsen (fig.). Op de vijfde dag na de geboorte nodigde koning Suddhodana acht brahmaanse priesters uit om de toekomst van de prins te voorspellen. Zeven van hen verkondigden dat hij de gunstige tekenen van een monarch of een boeddha bezat, naargelang hij een wereldse of religieuze carriere zou nasterven. De achtste brahmaan bevestigde dat indien hij het wereldse leven de rug toekeerde, hij ...voor meer bestel onze CDrom...

tandava

De kosmische dans van de hindoegod Shiwa. Zie ook Nataraja en kalachakra.

tanka

Pali voor thangka.

Tan Khun Khun Luang (ท่านขุนขุนหลวง)

Thais. De eerstvolgende titel in opklimmende lijn ná een Khun of Khun Luang, nu in onbruik geraakt. Eveneens de populaire benaming voor een Khun.

tanta

Sanskriet. 'Slagtand'. Een attribuut van o.a. Ganesha (fig.) dat duidt op zijn afgebroken slagtand die hij aanwendt als een goddelijk wapen om obstakels te vernietigen. In het Thais nga tie hak genoemd, letterlijk 'slagtand die gebroken is'.

Tantima

Mythologische vogel met een staf in de hand, gewoonlijk in paar als bewakers bij tempelpoorten.

tantra

Een verzameling heilige teksten en praktijken die geassociëerd worden met het Tibetaanse boeddhisme. Er zijn eveneens tantrische teksten in het hindoeïsme. Het centrale thema van de tantra is de goddelijke energie en scheppende kracht gesymboliseerd door de vrouwelijke eigenschappen (shakti) van een god, gepersonificeerd in een godin.

tantrisme

Een late vorm van het brahmanisme, een hindoeïstisch leerstelsel waarin de verering van demonen, inz. Devi, een belangrijke rol speelt, en tevens een mystieke vorm van het Vajrayana boeddhisme. Belangrijk in Noordoost-India na de 8ste eeuw AD, en nog steeds beleefd in Mongolië, Tibet en Nepal. Het breidde het boeddhistische pantheon uit, benadrukt de aanbidding van shakti, en hecht een groter belang aan de esotherische praktijken gebaseerd op de ...voor meer bestel onze CDrom...

tao (เท้า)

1. Thais voor 'voet', 'voetstuk', 'steunstuk' of 'sokkel'.

2. Thais voor 'steunen op'. In dit verband kan het ook gebruikt worden als een titel vóór de namen van goden, op wie men steunt in nood. Het kan dan in het Nederlands met een hoofdletter worden geschreven.

Tao (道)

Chinees. 'De rechte weg'. Het alomvattende, fundamentele, ultieme grondbeginsel van het taoïsme.

tao hoe (เต้าหู้)

Thais voor tofoe.

taoïsme

Een invloedrijke filosofie in China die waarschijnlijk in de 4de eeuw VC gesticht werd door Lao Tzu (fig.). De Tao-te Ching vormt de basis van het taoïsme, waarbij Tao het alomvattende, fundamentele, ultieme en oorspronkelijke element of grondbeginsel is. Het doel is om één te worden met de Tao door de realisatie van de universele wet dat alles terugkeert naar zijn oorsprong.

Tao Maliwaraat (ท้าวมาลีวราช)

De voorname oude man die van zijn verblijfplaats in de Himalaya afdaalde om als bemiddelaar op te treden in de geschillen tussen Ramachandra en de demonenkoning.

tao rahng (เต่าร้าง)

Thaise nam voor de visstaart-palm.

Tao Samon (ท้าวสามล)

De oude koning met zeven dochters in het verhaal van Santhong. Eveneens gekend als koning Benares.

tao tawaan (เตาตาหวาน)

Thais. Oven die gestookt wordt om de pannen te verwarmen in het proces om suiker uit de knop van de kokospalm (fig.) te winnen. 'Tao' betekent oven, 'ta' is de knop van een boom die de vruchten produceert, en 'waan' betekent suikerig of zoet.

Tao-te Ching (道德经)

Chinees. 'Het boek voor de weg'. Boek dat de basis vorm voor de filosofie van het taoïsme en toegeschreven wordt aan Lao Tzu, de stichter.

tao toeriang (เตาทุเรียง)

Thaise benaming voor pottenbakkersovens zoals gebruikt in Sawankhalok.

tapioca

Zetmeel gewonnen uit de verdikte wortel van de maniok. Ook tapiocameel en cassave. In het Thais paengman.

tapiocameel

Zie tapioca.

tapoon (ตะโพน)

Thais. Een drum met een dubbel drumhoofd, horizontaal op een staander opgesteld en gezeten met de handen bespeeld.

Ta Pu Yie

Zie Anek Kusala Sala.

Tara

1. Sanskriet. 'Eén die het mogelijk maakt om over te steken'. In het Vajrayana boeddhisme zijn er vijf godinnen met de naam Tara, corresponderend met de vijf jina's of transcendentale boeddha's. Ze zijn de gemalinnen van de vijf grote bodhisattva's die door de jina's werden geschapen en in de hiërarchie de rang van een bodhisattva hebben. In het Tibetaanse boeddhisme zijn er 21 vormen van Tara, elk met een verschillende kleur, gedaante, en attribuut, en kunnen zowel vreedzame als kwaadaardige verschijningen hebben. De meest frequent voorkomende gedaantes zijn de Groene Tara en ...voor meer bestel onze CDrom...

2. Vrouw van de apenkoning Valin in het Thais-Indische epos Ramakien.

taro

Zie pheuak.

Taroet (ตรุษ)

Een andere uitspraak voor Troet.

Tatakot (ตถาคต)

Een Thaise benaming voor een boeddha of Boeddha. In het Sanskriet Tathagata.

tat molie (ตัดโมฬี)

Thais. 'De haarknot afknippen'. In religieuze context de term die verwijst naar prins Siddhartha die zijn haar afknipte na het Grote Vertrek, waarmee hij afscheid nam van zijn seculaire bestaan en een geestelijk leven ging leiden. Zie ook Pittih Koonjuk.

tatoeage

Zie sak.

Tavatimsa

De hemel van 33 goden onder leiding van Indra. Een plaats op de top van de mythologische berg Meru en één van de hemelen die bereikt kan worden door vergaarde verdiensten. De Boeddha vebleef er één regenseizoen om te prediken tegen zijn moeder die kort na zijn geboorte was gestorven. De Boeddha die terug afdaalt uit de Tavatimse hemel is een veel voorkomend gegeven in de ZuidoostAziatiache kunst, en was het thema dat aan de oorprong lag voor de wandelende Boeddha die ontstond in ...voor meer bestel onze CDrom...

tawaai (ถวาย)

Thais-rajasap. 'Schenken, aanbieden' of 'toewijden'. Term gebruikt indien de ontvanger een prins of monnik is, zoals in tawaai phra traipidok. Indien de ontvanger een koning is, is de gepaste term toenklaw tawaai of nomklaw tawaai.

tawaai naet (ถวายเนตร)

Zie paang tawaai naet.

tawaai phra traipidok (ถวายพระไตรปิฎก)

Thais-rajasap. Het schenken (tawaai) van een boekdeel van de Tripitaka (traipidok) aan een monnik, als tamboen.

Taxila

Een tegenwoordig vernietigd, oud boeddhistisch studiecentrum in huidig Pakistan.

tazaung

Birmaans. Kleine paviljoentjes in boeddhistische tempels in Birma.

teak

Tropisch hardhout (fig.), ook wel djatihout genoemd. Wegens haar goede kwaliteit vaak gebruikt voor meubilair en in de kunst (fig.), vnl. voor het vervaardigen van zeer gedetailleerde reliëfs (fig.). Volgens sommige bronnen de boomsoort waaronder Siddhartha werd geboren (fig.), en waarvan Maha Maya al staande een tak vasthield tijdens de bevalling, een scene vaak uitgebeeld in de kunst (fig.). In het Thais mai sak.

teakboom

In het Thais ton mai sak. Zie teak.

teakhout

In het Thais mai sak. Zie teak.

tempel

Zie wat of araam.

tempelboom

Bijnaam voor de frangipani-boom, die vaak bij tempels staat.

tempeldrum

Grote drums bij tempels en kloosters, meestal bewaard in de drumtoren of ho klong (fig.). De meest typische wordt in het Thais klong aew genaamd.

termiet

Naam van een klein tropisch mierachtig sociaal insekt van het geslacht isoptera, macrotermes genaamd. Ze leven in grote kolonies in een termietenheuvel. In het Thais pluak genaamd.

termietenheuvel

Broei- en verblijfplaats van een klein tropisch mierachtig sociaal insekt van het geslacht isoptera, macrotermes of termiet (fig.) genaamd. Termieten leven in grote kolonies en voeden zich niet, zoals vaak wordt gedacht met hout, maar met schimmels, want in hun ingewanden mankeren ze de enzymen nodig om de celstoffen van hout af te breken. Binnenin een termietenheuvel zijn verschillende kamers, waaronder een nest- of broedkamer en een vochtige voedselkamer waar schimmels worden gekweekt. Deze zogenaamde schimmeltuinen worden bevoorraad met houtvezels, vandaar de verwarring inzake hun voedingsgewoonten. Op termieten wordt erg gejaagd door andere insekten, reptielen en vogels, alsook door grotere zoogdieren zoals de miereneter en sommige beren. Werker-termieten bouwen en onderhouden de verschillende kamers alsook een labyrint van tunnels en gangen die  daar naartoe leiden. Soldaat-termieten hebben de belangrijke taak om de termietenheuvel te verdedigen tegen vijanden en zijn om die reden voorzien van grotere kaken. In tegenstelling tot mieren kunnen de werker-termieten van eender welk geslacht zijn, hoewel slechts één mannetje en één wijfje in de gehele kolonie zich voortplanten: de koningin met haar gezwollen abdomen produceert eitjes en de koning heeft als taak om deze te bevruchten. Op sommige tijdstippen, vaak tijdens valavond gedurende het regenseizoen, zendt het nest grote zwermen gevleugelde nakomelingen uit om ...voor meer bestel onze CDrom...

terracotta

Italiaans. 'Gebakken aarde'. Harde oranje-bruine kleisoort gebruikt in o.a. architecturale decoraties, bij beeldhouwwerken en in de pottenbakkerij.

tetrahedron

Griekse term voor een gebouw met vier gevels. Zie ook jaturamuk.

thaan (ถ่าน)

Thais. 'Houtskool'. Verkoold hout dat gebruikt wordt als brandstof. Het procédé om het hout te carboniseren vindt plaats in een oven onder de grond en duurt verscheidene uren. Houtskool wordt voornamelijk gebruikt door straatverkopers die een klein kacheltje gebruiken om eten op klaar te maken en in metaalgieterijen.

thaat (ธาตุ)

Zie that.

thablang (ทับหลัง)

Thais voor lateibalk.

thabthim (ทับทิม)

1. Thais voor granaatappel, de benaming voor een tropische boom en zijn vrucht, van het geslacht punica. Het fruit heeft een dikke en harde schil waarin vele kleine pitjes zitten met daar omheen vruchtvlees dat kan variëren in kleur van diep karmozijnrood tot lichtroze. De Engelse benaming voor deze vrucht, nl. pomegranate, die afgeleid van het Frans 'veel-zadige appel' betekent, verwijst hiernaar. Het rood-roze vruchtvlees dat de zaadjes bedekt is doorschijnend en sappig, en smaakt zoet tot zoetzuur. De boom draagt vrucht tijdens het regenseizoen.

2. Thais voor robijn, een zeldzame doorzichtige edelsteen die variëert in kleur van diep karmozijnrood tot lichtroze.

thaen (แท่น)

Thais. Basis, voetstuk, sokkel of altaar. Zie ook tahn.

Thahng Chang Peuak (ทางช้างเผือก)

Thais. 'Pad van de Witte Olifant'. Thaise benaming voor de Melkweg.

Thahng Rot Fai Mareutayu (ทางรถไฟมฤตยู)

Thais voor Dodenspoorweg.

Thailand

Thailand is een verenigd koninkrijk, dat voordien gekend stond onder de naam Siam. Het werd officieel gesticht in 1238 AD, de traditionele oprichtingsdatum. Het koninkrijk is het enige land in Zuidoost-Azië dat nooit gekoloniseerd werd door een Europese grootmacht. Het is gesitueerd in Zuidoost-Azië, zuidoostelijk van Birma, grenzend aan de Andamese Zee en de Golf van Thailand. Het beslaat een grondgebied van 514.000 km², waarvan 511.770 km² bestaat uit land en 2.230 km² uit water. Van zo'n 4.000 km waterwegen is 3.701 km het ganse jaar door bevaarbaar door boten met een diepgang tot 0,9 meter. De totale landsgrens bedraagt 4.863 km, waarvan 1.800 km grenst aan Birma, 803 km aan Cambodja, 1.754 km aan Laos en 506 km aan Maleisië, terwijl de kustlijn 3.219 km lang is. Het klimaat is tropisch tot subtropisch, d.w.z. regenachtig, warm en bewolkt tijdens de zuidwestelijke moesson van midden-mei tot september, droog en koel tijdens de noordoostelijke moesson van november tot midden-maart, terwijl de zuidelijke istmus altijd heet en vochtig is. Met een hoogte van 2.565,33 meter is Doi Inthanon het hoogste punt. Het bevolkingsaantal ligt net onder de 65 miljoen, waarvan 75% Thais is, 14% Chinees, en 11% anderen. Hiervan zijn 33,4 miljoen mensen beroepsaktief, waarvan 49% in de landbouw, 14% in de nijverheid en 37% in de dienstensector. De belangrijkste industrieën zijn toerisme, textiel en kleding, landbouw, drank, tabak, cement, lichte produktie zoals het vervaardigen van sieraden, electrische toestellen en componenten, computers en onderdelen, meubilair en kunststoffen, terwijl men tevens 's werelds tweede-grootste producent is van wolfram, en de derde-grootste producent van tin. De voornaamste landbouwprodukten zijn rijst, cassave, rubber, maïs, suikerriet, kokosnoten en sojabonen. Onder de natuurlijke rijkdommen bevindt zich tin, rubber, aardgas, wolfram, hout, lood, vis, gips, bruinkool en landbouwgrond. Thailand heeft een vrije handelseconomie en juicht buitenlandse investeringen toe. De export bestaat uit textielproducten en schoeisel, visserijproducten, rijst, rubber, sieraden, auto's, computers en electrische benodigdheden. Met 95% praktiseert de meerderheid van de bevolking het boeddhisme, in het bijzonder de Theravada-richting; andere religies zijn onder meer 3.8% islam, 0.5% christendom, 0.1% ...voor meer bestel onze CDrom...

Thailand-Birma Spoorwegmuseum

Het Thailand-Birma Spoorwegmuseum  in Kanchanaburi is een interactief museum, alsmede een research- en informatiecentrum gewijd aan de presentatie van het verhaal van de Thailand-Birma spoorlijn, die liep van Nong Pladuk in Thailand tot Thanbuyuzayat in Birma en die gebouwd werd door de keizerlijke troepen van het Japanse Leger tijdens WW II. Het museum omvat acht galerijen, met als onderwerpen: een inleiding aan de hand van een tijdkaart; de verschillende fasen van ontwerp, constructie en logistiek; de ligging van de spoorlijn; de levensomstandigheden in de kampen; medische aspecten; een samenvatting van de dodenkost; het einde van de oorlog en de na-oorlogse gebeurtenissen. Het museum heeft video- en diavoorstellingen en zestig panelen die de geschiedenis van de Dodenspoorweg beschrijven vanaf de aanvang tot aan het laatste couplet van de lijn in 1947, in zowel het Thais als het Engels. De tekst wordt ondersteund door illustraties, (elektronische) kaarten, schaalmodellen, grafieken, feitelijke oorlogsfoto's en kaarten. Het museum is gesitueerd ...voor meer bestel onze CDrom...

Thai Lu

Etnische minderheidsgroep die zo'n 200 jaar geleden uit China's Xishuangbanna naar Thailand migreerden en zich vnl. in de provincie Nan vestigden. Hun religie is evenals de Thais het Theravada boeddhisme, en zij drukten vnl. in Nan hun stempel op het vlak van boeddhistische architectuur. Een typische Thai Lu-stijl tempel is herkenbaar aan de dikke muren met kleine raampjes en trappen met brede leuningen, en dubbele of drievoudige daken met gekromde gevelborden. De Thai Lu staan ook bekend vanwege hun handgewoven stoffen, en ze bouwen hun  traditionele woningen van hout of bamboe op dikke houten palen, waaronder zij hun keuken hebben en een plaats om te weven. In ...voor meer bestel onze CDrom...

Thais Nationaal Volkslied

Zie Phleng Chaht Thai.

Thai Yai (ไทยใหญ่)

Thais. 'Grote Thai'. Andere benaming voor de Shan.