yaam (ย่าม)
Thais. Een
stoffen tas met een schouderriem, in het bijzonder de schoudertas
die door monniken wordt gedragen.

yaam daeng (ย่ามแดง)
Thais. 'Rode
shoudertas'. Naam van een denkbeeldige man met een rode tas die
kinderen vermoordt en hun lichamen in zijn tas wegdraagt.
yaanamaat (ยานมาศ)
Thais voor draagstoel of
palankijn. Ook yaanoemaat.
yaanoemaat (ยานุมาศ)
Thais voor draagstoel of
palankijn. Ook yaanamaat.
yabyam
Sanskriet. 'Vader-moeder'. Tibetaanse term uit het
Vajrayana
boeddhisme,
voor de positie van mannelijke en vrouwelijke goden in seksuele
éénheid, symbool voor de éénheid van medelijden en wijsheid.
Vergelijk ook met de hermafrodiete verschijningen van sommige goden,
zoals
Ardhanari, en
...voor meer
bestel onze CDrom...

ya dok lao (หญ้าดอกเลา)
Thaise benaming voor een grassoort met de wetenschappelijke naam
eriachne,
een woord samengesteld uit de Griekse woorden erion (wol) en achne
(schub).
Het groeit het hele jaar door en tot een hoogte van iets meer dan
een meter. Het is vaak te zien langs de kant van wegen, sloten en
kanalen, en is een natuurlijke voedingsbron voor grazend vee zoals
buffels, ossen, etc.

ya faran (หญ้าฝรั่น)
Thais voor
saffraan.
yaibuab (ใยบวบ)
Thais. 'Web-pompoen'.
Een benaming voor de
luffa.
Yajur
Sanskriet. Eén van de vier
Veda's.
yak (ยักษ์)
1.
Thais voor 'reus' of 'mensenetende reus'. Vaak gezien als bewakers
bij tempels in Thailand. Ook
yaksha
(fig.).

2.
Thais. Demoon uit de
Ramakien. Komt voor in een mannelijke
gedaante als
yaksah, en in een vrouwelijke gedaante als
yaksih. Zie ook
kumphan (fig.).
yaksah (ยักษา)
Thais. Mannelijke gedaante van de
yak-demoon uit de
Ramakien.
yaksha
Sanskriet. Mythologisch wezen, in Thailand gekend als
yak, 'reus' of 'mensetende reus'. In India
zijn ze de beschermers van de rijkdom van de goden, en in
Zuidoost-Azië de bewakers van tempels (fig.).
Ze zien er kwaadaardig uit maar sommigen zijn ook zachtaardig. De
vrouwelijke vorm noemt
...voor meer
bestel onze CDrom...

yakshi
Sanskriet. De vrouwelijke vorm van een
yaksha.
yaksih (ยักษี)
Thais. Vrouwelijke gedaante van de
yak-demoon uit de
Ramakien.
Yala (ยะลา)
Naam
van de meest zuidelijke
provincie (kaart)
van Thailand en van haar gelijknamige hoofdstad die gelegen is op
het Thaise schiereiland, zo'n 1.084 km van
Bangkok en een bevolking heeft van
zo'n 69.000 inwoners. De stad staat gekend als de 'cleanste' van
Thailand, waarvoor het reeds verschillende prijzen in de wacht
sleepte. De bevolking is een mix van Chinezen, Moslims en Thais. De
provincie is één van de meest zuidelijke op het Thaise schiereiland,
grenzend aan
Maleisië en met het meest
zuidelijke punt van het land, zo'n 2.100 km van Mae Sai, Thailand's
meest noordelijke punt. Deze provincie is hoofdzakelijk islamietisch
en de meest welvarende van de vier hoofdzakelijk moslim provincies
in het Zuiden. De
...voor meer
bestel onze CDrom...

yali
Een
gehoornde leeuw gebruikt in architecturale decoraties in vnl.
Indische tempels.
Yama
Sanskriet-Pali. Vedische god van de dood. De rechter van de doden en
bewaker van het Zuiden. Zijn rijdier is een
buffel. In het Thais
Yom (fig.)
en
Phra Yom.

yan (ยันต์)
Thais. Magisch teken dat geluk moet brengen en door boeddhistische
monniken in Thailand wordt aangebracht bij o.a. de inhuldiging van
bepaalde zaken, zoals wagens, gebouwen, handelspanden, etc.

ya lipao (หญ้าลิเพา, หญ้าลิเภา)
Thais. Soort varenachtige klimplant die bestaat in de kleuren zwart
en bruin, en waarvan de stengel wordt gebruikt voor het vlechten van
manden. Deze kruiper gedijt goed in de diepe jungle van vnl.
Zuid-Thailand. Het volgroeide deel van ongeveer een meter dat van de
wortel opklimt is het beste geschikt als materiaal voor de
mandenwvlechterij. De stengels die uit de jungle worden verzameld,
dienen te worden gepeld, waarbij het buitenste gedeelte wordt
verwijdert van het merg, en gedroogd in de schaduw. De gedroogde
repen worden vervolgens gepolijst en glad gemaakt, alvorens men
aanvangt met het vlechtwerk. Populair zijn de fijne, van ya lipao
gemaakt handtassen (fig.).
...voor meer
bestel onze CDrom...
ya lipao-vlechtwerk
Vlechtwerk gemaakt van bewerkte stengels van de
ya lipao-klimplant.

yang
(阳)
Chinees.
Term voor het mannelijke, actieve beginsel in de kosmos. Zie ook
yin-yang.
yantra
Geometrisch en magisch diagram, gewoonlijk in vierkante vorm,
gebruikt bij meditaties in voornamelijk het
Vajrayana boeddhisme en haar mystieke vorm,
het
tantrisme. Een
mandala is een bepaalde soort yantra.
Yao (เย้า)
1.
Bergvolk in Noord-Thailand, voornamelijk in de provincie
Chiang Rai,
dat eigenlijk
Iu Mien noemt, maar door de Thais en Chinezen
genoemd wordt naar de taal die ze spreken, nl. Yao.
De traditionele klederdracht van de vrouwen bestaat uit een
donkerblauw tot zwart vestje met een pomponachtige donkerrode
pelsachtige sjaal (fig.).
Als hoofdtooi draagt men een hoekige muts met versierend
borduurwerk. Vaak heeft men een zilveren ring om de hals. De ouderen
hebben vaak een kenmerkende fysiognomie (fig.).
...voor meer
bestel onze CDrom...
2.
Taal behorende tot de familie van de Miao-Yao-Pateng, een subgroep
van de Sino-Tibetaanse talengroep, waartoe eveneens taalgroepen
zoals het Chinees, Birmees en Tibetaans behoren.
...voor meer
bestel onze CDrom...
Yashoda
De
pleegmoeder van
Krishna, één van
Vishnoe's
avatars. Een populair thema in de Indische
kunst is een voorstelling van Yashoda met Krishna als kind.
Yashodhara
De vrouw van prins
Siddhartha. Ook gekend als
Gopa en
Bimba.
Yasothon (ยโสธร)
Naam van een provincie (kaart)
en van haar gelijknamige hoofdstad in Noordoost-Thailand, zo'n 531
km van
Bangkok en met een bevolking
van ca. 30.000 inwoners. De stad noemde voorheen Ban Singh Tha en
heeft een
chedi, deze van
Phrathat Anant, die gebouwd werd in 675 AD. De
stad was ooit een
amphur van
Ubon Ratchathani voordat ze in 1972 zelf een
provinciehoofdstad werd. De provincie is gekend vanwege het
jaarlijkse raketfestival en heeft heden negen amphur.

ya yaay pao (หญ้ายายเพา, หญ้ายายเภา)
Zie
ya lipao.
yin (阴)
Chinese term voor het vrouwelijke, passieve beginsel in de kosmos.
Zie ook
yin-yang.
yin-yang
(阴阳)
Chinees. Twee polaire of tegenovergestelde energieën die volgens het
taoïsme het
universum veroorzaken. Vaak voorgesteld als een cirkel verdeeld in
twee gebogen helften, waarvan één helft wit is en de andere helft
zwart, iedere helft met een cirkelvormige stip in de
tegenovergestelde kleur, in het centrum van het breedste gedeelte.
Yin vertegenwoordigt het vrouwelijke, het
passieve, het donkere, en het zachte;
yang vertegenwoordigt het mannelijke, het
actieve, het heldere, en het harde. Yin is het beginsel dat wordt
gesymboliseerd als de maan, water, de kleur zwart, en de noordelijke
richting; yang wordt gesymboliseerd als de zon, vuur, de kleur
...voor meer
bestel onze CDrom...

ylang ylang
Maleisisch. Populaire benaming voor de cananga odarata, in
het Thais
kradang nga songkla genaamd. De groen-gele
bloem met een buitengewoon welriekende geur (fig.),
wordt gebruikt in de parfum-industrie.

yoga
Sanskriet. 'Verenigen'.
Een systeem van lichamelijke, mentale en spirituele discipline,
waarvan het uiteindelijke doel de vereniging met de universele geest
is.
yogi
Iemand die
yoga praktiseert. De vrouwelijke term is
yogini.
yogini
Vrouwelijke
yogi.
yok (หยก)
Thais voor
jade.
yoksorn (ยกศร)
Thais.
'Opnemen van een pijl'. Verwijst naar een scene uit het leven van de
historische
Boeddha op zestienjarige leeftijd, waarin
Suddhodana
voor de prins een vrouw wou kiezen uit de princessen van de naburige
koninkrijken. De koningen van deze rijken eisten echter eerst dat de
prins zich in de 'twaalf kunsten' moest bewijzen, een aantal
vaardigheden met als voornaamste, het boogschieten. Toen het bleek
dat hij hierin erg vaardig was kreeg hij alle dochters aangeboden,
en koos princes
Bimba als zijn eerste vrouw. In de kunst meestal
afgebeeld als prins
Siddhartha
die een boog boven
...voor meer
bestel onze CDrom...
yokthei pwe
Birmaans. Marionettentheaters met als voornaamste onderwep de
Jataka-verhalen. Ze genoten een uitstekende
plaats in de traditie van de uitvoerende kunsten in de 18de en 19de eeuw AD, maar dat nam af rond de dertiger jaren vanwege het
verminderen van de subsidies zoals die eerder bestonden onder het
Britse koloniale bewind, en met de introductie van de film. Het
beïnvloedde de latere ontwikkeling van
zat pwe, een dansdrama met levende dansers
die marionette-achtige
...voor meer
bestel onze CDrom...

Yom (ยม)
1.
Thaise benaming voor
Yama, vedische god van de dood, rechter van
de doden en bewaker van het zuiden. Zijn rijdier is een
buffel.

2.
Rivier in Noord-Thailand die door samenvloeiïng met de
Ping-,
Nan- en
Wang-rivieren
nabij
Nakhon Sawan de
Chao Phraya-rivier vormt.
3.
Thaise benaming voor de uiterste planeet van ons zonnestelsel,
Pluto, een naam afgeleid van Plouton,
de god van de
Griekse onderwereld.
Yommabaan (ยมบาล)
Thais. De wezens die in de onderwereld van
narok de straffen aan de
verdorvenen uitdelen. Zie ook
kratha thong daeng.

Yommalohk (ยมโลก)
Thais. 'Wereld van
Yom'. Een andere benaming voor
narok, het dodenrijk in het boeddhisme.
Yommaraat (ยมราช)
Thais. 'Koning van het dodenrijk'. Een benaming voor
Yom, eveneens gekend als
Yama.
Yommathoet (ยมทูต)
Thais. 'Afgezant van
Yom'. De engel die de geesten van de doden vóór
Phra Yom en zijn klerken
Suwan en
Suwaan leidt, om te worden geoordeeld. Hij wordt
meestal afgebeeld met hoorns op zijn hoofd, en met een drietand of
een ander wapen in de hand.

yoni (โยนี - योनि)
Thais. Een vereringsobject dat symbool staat voor vrouwelijke,
creatieve energie, voorgesteld als een vrouwelijk geslachtsorgaan,
in de vorm van een vierkant voetstuk met een holle bovenkant, en een
afvoer aan één kant. In combinatie (fig.)
met de
linga stelt het schepping voor.

Yonok
(โยนก)
Thais.
Benaming van een oud legendarisch koninkrijk in hedendaags Noord-Thailand
dat waarschijnlijk verscheidene honderden jaren vóór
Chiang Saen
bestond.
Yotfa (ยอดฟ้า)
Generaal in de legers van koning
Taksin en de latere koning
Phra Phoetta Yotfa Chulalok.
yuga
Sanskriet. Tijdperk of
periode in de Indische kosmologie. Er zijn vier yuga's:
Krita of
Satya,
Treta,
Dvapara en
Kali, in afdalende lijn van gerechtigheid.
Het huidige tijdperk is dat van
Kali Yuga. In het Thais
yuk.
Yu Huang (玉皇)
Chinees voor 'Jadekeizer'.
Naam van de belangrijkste god van het Chinees-taoïstische pantheon,
die heerst over hemel en aarde, zoals de sterfelijke keizers ooit over
China heersten. Volgens de Chinese mythologie was de Jadekeizer
oorspronkelijk de assistent van Yuan Shi Tian Zun, de Goddelijke Meester
der Hemelse Oorsprong, het allereerste begin en de schepper van hemel en
aarde, die persoonlijk Yu Huang als zijn opvolger uitkoos. Yu Huang werd
geboren als kroonprins van het koninkrijk der Pure Gelukzaligheid en
Majestueuze Hemelse Lichtjes en Sieraden, op de negende dag van de
eerste maanmaand, een dag waarop Taoistische tempels nu een ritueel
houden in zijn eer. Tijdens zijn geboorte straalde hij een geweldig
licht uit dat het gehele koninkrijk verlichtte en hij bereikte de Gouden
Onsterfelijkheid na 1.750 beproevingen in het
cultiveren
van de
Tao,
die elk 120.976 jaren duurde. Na nog eens honderd miljoen jaar met het
zorgzaam in stand houden van de Tao werd hij
...voor meer
bestel onze CDrom...
yuk (ยุค)
Thaise benaming voor
yuga.
Yunnan (云南)
Chinees.
'[Land] zuidelijk van/onder de wolk'.
Zuid-Chinese provincie.
yutthahadtie (ยุทธหัตถี)
1. Thais. Term voor een gevechtsolifant
(fig.).
2. Thais. Term voor een duel gestreden vanop de rug van een olifant.
|