แต่เดิมชาวไทเป็นชาวที่นับถือลัทธิวิญญาณนิยมและอยู่ที่โยนกที่ประเทศจีนตะวันตกเฉียงใต้ แม้ว่า ตามชาติพันธุ์วิทยา ไม่ใช่เป็นชาวจีน ตั้งแต่สมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๔ ชาวไท เริ่มอพยพทีละน้อยไปทางใต้ ไปอยู่ในแคว้นต่างๆ ในเอเชียอาคเนย์ ด้วยที่หุบเขาอุดมสมบูรณ์ของแม่น้ำเจ้าพระยา ในที่สุดตั้งหลักฐาน ในเนื้อที่ ซึ่งในปัจจุบันนี้ ประกอบด้วย  ประเทศพม่า ลาว และ ไทย ที่นั้น พวกนั้นพบชาติและวัฒนธรรมอื่นๆ เช่น ชาวมอญ ลาวะและเขมร

ตั้งแต่สมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๒ ถึงพุทธศตวรรษที่ ๑๙ พวกขอมได้ก่อสร้างอาณาจักรมหึมา ศูนย์กลางแห่งอาณาจักรอยู่ที่อังโคร์ ซึ่งรู้จักกันในนามไทยพระนคร จากเมืองนั่น อาณาจักรขอมแผ่ และในที่สุดปกครอง อินโดจีน เกือบทั้งหมด พวกขอมอยู่ที่ลุ่มน้ำสำคัญที่สุดของแคว้นไทยแล้ว ในสมัยทวารวดี ที่โน้นพวกขอม ผสมผเสกับชาวมอญท้องถิ่น ตลอดทั้งหมดพุทธศตวรรษที่ ๑๒ ถึงพุทธศตวรรษที่ ๑๖ การปราบขอม เอามาให้อิทธิพลวัฒนธรรม ในทางศิลปะ ภาษา และศาสนา ในที่สุดศิลปะแห่งการปกครองของพวกเขา ให้ล้มล้างวัฒนธรรมทวารวดี พวกขอมทำให้เมืองลพบุรีเป็นด่านกลาง และเร็วๆ มันกลายเป็นศูนย์กลางของศาสนาแล้ว ตลอดทั้งแคว้น อาณาจักรต่างๆ วางรากฐาน แต่ค้างปราบอานุภาพท่วมของเขมร

ใน พ.ศ. ๑๗๘๑ เมืองสุโขทัย ซึ่งอยู่ในส่วนเหนือของแคว้น กลายเป็นเอกราชย์แรกของไทย ได้ยึดมาจากพวกเขมรโดยแม่ทัพพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ใน พ.ศ. ๑๘๒๔ กองทัพของ พ่อขุนเม็งราย (รูป) ได้ปราบชาวมอญในเมืองหริภุญไชย ซึ่งอยู่ทางเหนืออีกมากกว่า พ่อขุนเม็งรายทำให้เป็นส่วนของอาณาจักรเหนือชื่อล้านนา เป็นอาณาจักรซึ่งเจริญขึ้น ระหว่างระยะพุทธศตวรรษที่ ๑๘ และพุทธศตวรรษที่ ๑๙ ซึ่งมีเชียงใหม่เป็นศูนย์กลางแห่งอาณาจักร พ่อขุนเม็งราย รวบรวมกำลังของแคว้นเหนือ โดยทำสัญญา (รูป) กับผู้ปกครองอีกสององค์ (รูป) คือว่า พ่อขุนรามคำแหง (รูป) ประมุขของสุโขทัยและพ่อขุนงำเมือง (รูป) ประมุขของพะเยา ในสมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ลพบุรี ได้แย่งชิงของพวกเขมร โดยอานุภาพเพิ่มขึ้นของเมืองสุโขทัย ซึ่งทิศทางภาคเหนือ

หลายนครรัฐงอกขึ้นและชาวไทย ค่อยๆ มาเป็น หัวหน้าของมณฑลและ รัฐเอกราชในนามหลายที่ แต่ยังอยู่ในอิทธิพลของมหาอำนาจ ซึ่งมีเชื้อชาติหลายคน ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินอยู่ในบังคับของพวกเขาและได้ถึงที่เป็นเมืองขึ้น ทำงานมอบหมายทำให้รัฐ และได้บังคับรบพุ่งในสงครามของพ่อขุนของมัน ผลตอบเพื่อคนในบังคับคือ การใช้ที่ดิน การบริหารความยุติธรรมและประโยชน์ส่วนรวมอยู่ในประชาคมใหญ่ก่วาครอบครัวหรือหมู่บ้านอย่างเคย ในระหว่างนครรัฐหลายเมือง สุโขทัยได้พัฒนา มาเป็นศูนย์กลางแห่งกำลังสำคัญที่สุดในภาคเหนือ ในรัชกาลพ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. ๑๘๒๒-๑๘๔๑) ราชาธิปไตยแบบสมบูรณาญาสิทธิราชได้เริ่มต้น พุทธศาสนาหินยาน ซึ่งได้แนะนำโดยพระสงฆ์แพร่ศาสนาแขกชาวสิงหล ได้นำมาใช้เป็นศาสนาตำรับหลวงอย่างเป็นทางการ และอักษรไทยที่แรก ได้ประดิษฐ์ขึ้นโดยพ่อขุนรามคำแหง ตามอักขระขอม

ด้วยเหตุนี้ สุโขทัย พิจารณาเป็นเอกราชย์แรกของไทย และเมืองหลวงแรกของประเทศไทย เห็นเป็นแหล่งอายรธรรมของมัน สุโขทัยคงจะดำรงฐานะอานุภาพนี้ในแคว้น เกือบเป็นชั่วศตวรรษหนึ่ง จนกระทั่งร่วงโรยอำนาจและกรุงศรีอยุธยา ได้เปรียบอย่างยิ่งยวด กรุงศรีอยุธยาได้สร้างขึ้นใน พ.ศ. ๑๘๙๓ โดยพ่อขุนรามาธิบดีบนเกาะในแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นเมืองหลวงของรัฐใหม่ใต้จากสุโขทัยหลังปะทะอนึ่งนานา เมืองสุโขทัยในที่สุดได้ขับรัศมีโดยกรุงศรีอยุธยา กรุงคู่แข่งอำนาจจากทิศใต้ ซึ่งไม่ช้าคงจะทำให้เมืองสุโขทัยเป็นรัฐอยู่ในอิทธิพลของมหาอำนาจกรุงศรีอยุธยา

กรุงศรีอยุธยาเคยได้พบปะ ระยะเวลาในอิทธิพลของมหาอำนาจต่างชาติ คือเขมรและพม่า จนถึงพระนเรศวรมหาราช  (รูป) คงจะก่อบรรเทาชั่วคราว พม่าพิชิต กรุงอยุธยา พ.ศ. ๒๑๑๒ ทำให้เป็นรัฐในอิทธิพลของมหาอำนาจ และนำกษัตริย์ไทยเป็นข้า ขึ้นนั่งบัลลังก์ พระองค์เจ้านเรศวรประสูติ พ.ศ. ๒๐๙๘ เป็นพระเจ้าลูกยาเธอของพระเจ้าแผ่นดิน มหาธรรมราช และพระนางเจ้า ซึ่งเป็นเจ้าหญิงของพระเจ้าอยู่หัวจักรพรรดิ เมื่อเป็นเด็กได้ถูกกักขังส่งไปประเทศพม่า จึงทำให้แน่ซื่อสัตย์ของในหลวง ซึ่งเป็นบิดาพระองค์ พ.ศ. ๒๑๑๔ กษัตริย์พม่าชื่อ บายินนอง ยอมให้พระองค์เจ้ากลับบ้านแลกเปลี่ยนเพื่อน้องสาวพระองค์เจ้าหญิง แม้พระชนมายุเยาว์เพียงแต่ ๑๖ พรรษา โดยทันทีบิดาส่งลูกเจ้าชายไปมณฑลพิษณุโลกตั้งอยู่ทางเหนือไปวินิจฉัยแค่ในวันเวลาเดียวกันพระองค์เจ้าได้รับแต่งตั้งมงกุฎราชกุมารของ อยุธยา พระนเรศวร  ทรงราชาภิเษก  พ.ศ. ๒๑๓๓ เมื่อพระเจ้าแผ่นดิน มหาธรรมราช สิ้นพระชนม์ พ.ศ. ๒๑๓๖ พระนเรศวรมหาราชทำให้อยุธยาเป็นอิสระโดยได้ชัยชนะพระมหาอุปราชาแห่งพม่าในยุทธหัตถี ที่หนองสาหร่าย แขวงเมืองสุพรรณบุรี (รูป)

ในสมัยกรุงศรีอยุธยาพุทธศาสนาได้ผสมกับด้าน เหลือคณนาของลัทธิวิญญาณ และศาสนาพราหมณ์ บางส่วนเนื่องจากอิทธิพลวัฒนธรรมขอม ซึ่งยังเหลืออยู่ จึงกลายเป็นการผสมผสาน เทพเจ้าและผีต่าง ๆ จนกว่าปัจจุบันนี้ กษัตริย์ไทยมาเป็นประมุขล้วน มีสมบูรณาญาสิทธิราช และก่อถวายพระผู้เป็นเจ้า แสดงเป็นอวตารเทพเจ้า ตามระบบ แขก-พราหมณ์ นี้ทำให้ 'ษัตริย์-พระเจ้า' เป็นผู้ห่างเหินและเข้าหาไม่ได้ ซึ่งทรงเป็นประมุขของชาติไม่จำกัด ไม่เหมือนเปรียบษัตริย์สมัยสุโขทัย ฉะนั้นพระมหากษัตริย์ก็เป็นเจ้าชีวิต คงสามาถตัดสินเรื่องเป็นและตายไพร่ได้

แต่ต้นพุทธศตวรรษที่ ๒๑ กรุงอยุธยาเริ่มสัมพันธภาพตอนแรกกับยุโรป ก่อนกับประเทศโปรตุเกส ต่อมากับประเทศอังกฤษและประเทศฝรั่งเศส แม้ว่าประชาชนยังคงเรียกตนเองคนไทย ประเทศกำลังก่อมีชื่อเสียงคือสยาม ถ้อยคำมีกำเนิดมาจากภาษาสันสกฤตแปลว่า 'มืด' หรือ 'ดำ' เป็นชื่อซึ่งคนเขมรตั้งให้คนไทยมีมูลผิวดำ มันเหลือเป็นชื่อของประเทศอย่างเป็นทางการจนกระทั่ง พ.ศ. ๒๔๘๒

ใน พ.ศ. ๒๓๑๐ หลังการล้อมกรุงอยุธยาระยะ ๒ ปี กองทหารพม่าได้พิชิตกรุงอยุธยา ทำลายและปราบกรุงทั้งหมด แม่ทัพพระตากสินได้สถาปนากรุงธนบุรีขึ้นเป็นราชธานีแห่งใหม่ของไทย ในสมัยนั้นธนบุรียังเป็นดินแดนถิ่นหนองไพศาล ที่เป็นรูปสามเหลี่ยมแถวปากน้ำ และเรียกมีฉายา 'สมุทรโคลน' หนีไปจันทบุรีที่ภาคตะวันออกเฉียงใต้แล้ว พระตากสินระดมกองทัพและในระยะปีเดียวกันสามารถปราบได้ใหม่ ส่วนใหญ่ของสยามกลาง กองทัพพม่าพัดกระจายไปและการสร้างใหม่เริ่มใหม่ จอมทัพพระตากสินขึ้นนั่งบัลลังก์ทรงเป็นกษัตริย์ ผู้ปกครองเชียงใหม่สามารถพัดกระจายไปกองทัพพม่าได้จากส่วนใหญ่ของสยามภาคเหนือ สนับสนุนโดยคนสยาม ในที่สุดนครรัฐภาคเหนือกลายเป็นอาณานิคมของสยามซึ่งในสมัยนั้นก่อทำให้อำนาจมั่นคงขึ้น อำนาจบังคับบัญชาประเทศได้กลับคืน ที่ภาคเหนือหลายเมืองขึ้นรวมกันและเสริมสยามกลาง

พ.ศ. ๒๓๑๕ พระบาทสมเด็จพระเจ้าตากสินพระเจ้าอยู่หัว ทรงโองการเจ้าพระยายอดฟ้า (พระจักรี - รูป) เป็นจอมทัพสยาม หลังจอมทัพนี้ได้ปราบเมืองของลาวเวียงจันทน์แล้ว เขายกเอาพระแก้วมรกตกลับมาธนบุรี บรรจุ ณ วัดอรุณ ชั่วคราวไม่ยั่งยืน เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าตากสินทรงแสดงลักษณะคล้ายเป็นบ้าโอ่โถง พระองค์ได้อเปหิตำแหน่ง พ.ศ. ๒๓๒๕ โดยวินิจฉัยจอมทัพเจ้าพระยาจักรีหลังกรุ่นไปด้วยการต่อสู้รบกันเพื่ออานุภาพพระเจ้าตากสิน ทรงประหารโดยตามราชพิธีการเวลานั้นซึ่งคือ ถูกตีถึงสิ้นพระชนม์โดยใช้กระบองไม้จันทน์หุ้มด้วยผ้าต่วนสีแดง ต่อไปเจ้าพระยา ยอดฟ้า หรือ จักรี ทรงขึ้นนั่งบัลลังก์ ทรงมาเป็นกษัตริย์แรกของราชวงศ์ จักรี (รูป) ซึ่งต่อมาจะได้บรรดาศักดิ์พระรามที่ ๑ (รูป)

ราชวงศ์จักรี

เจ้าพระยา ยอดฟ้า หรือ จักรี ทรงขึ้นนั่งบัลลังก์ ทรงมาเป็นกษัตริย์องค์แรกของราชวงศ์ จักรี (รูป) ซึ่งต่อมาจะได้บรรดาศักดิ์พระรามที่ ๑ (รูป) และราชาธิปไตยเริ่มให้ครุฑเป็นสัญลักษณ์ของชาติไทย โดยเหตุที่เป็นยานประจำของเทพเจ้านิยายของอินเดียพระวิษณุ ซึ่งเป็นผู้คุ้มครองและเทพเจ้าที่สองในศาสนศาสตร์ฮินดูซึ่งพระรามเป็นอวตาร จึงทำให้สะท้อนสภาวะ พระมหากษัตริย์ไทย ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน และผู้คุ้มครองชาติด้้วย

ใน พ.ศ. ๒๓๕๒ พระเจ้าลูกยาเธอของพระเจ้าอยู่หัว จักรี ทรงครองราชย์ ได้ปกครองจนกระทั่ง พ.ศ. ๒๓๖๗ ต่อมาสืบราชสมบัติโดยพระนั่งเกล้า องค์ที่สามของราชวงศ์จักรี (รูป) ซึ่งแนะนำการใช้บรรดาศักดิ์ พระราม ในราชวงศ์จักรีครั้งแรก สละให้บรรดาศักดิ์พระรามที่ ๑ และพระรามที่ ๒ แก่พระองค์มาก่อน หลังมรณกรรมแล้ว ทรงครองยศบรรดาศักดิ์พระรามที่ ๓ แก่พระองค์เอง บรรดาศักดิ์ พระราม และชื่อ จักรี มีกำเนิดมาจากอวตารของเทพเจ้าอินเดีย พระวิษณุ และแสดงให้เห็นความคิด สืบเชื้อสายของเทพเจ้ายังอยู่เรื่อยมาอยู่บ้าง

พร้อมกับรัชกาลที่ ๑ มาการเริ่มต้นของราชวงศ์จักรี และสมัยรัตนโกสินทร์ ในช่วงเวลานี้ เมืองหลวงได้ย้ายจาก ธนบุรี ไปอยู่ที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา จึงทำให้ปลอดภัยมากกว่าทวนการเข้าตีจากพม่าที่อาจเกิดขึ้นได้ ราชวงศ์จักรียังสืบต่อถึงปัจจุบัน กับพระเจ้าอยู่หัว พระภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งปกครองตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๘๙ ว่าทรงเป็นพระรามที่ ๙

สมเด็จเจ้าฟ้ามองคุท (รูป) ซึ่งคนไทยเรียก พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระราชโอรสต่างพระมารดาของ พระรามที่ ๓ และทรงผนวชมาได้ ๒๗ พรรษาก่อนทรงครองราชย์ใน พ.ศ. ๒๓๙๔ ว่าทรงเป็นพระรามที่ ๔ (รูป) ระยะเวลาการผนวช พระองค์เสด็จเข้าศึกษาภาษาสันสกฤต ภาษาบาลี ภาษาละตินและภาษาอังกฤษ ด้วยกับประวัติศาสตร์ และวิทยาศาสตร์หลายวิทยา จากกลุ่มประเทศตะวันตก ประกอบด้วยดาราศาสตร์ ทรงเอาใจใส่โดยความคิดจากประเทศตะวันตก ประโยชน์ความคิดสมัยใหม่ทำให้ถูกต้องตามสมัยในราชอาณาจักร ด้วยทรงตั้งหลักฐานสัมพันธภาพกับประเทศหลายประเทศซึ่งมีอำนาจมากในเวลานั้น เพื่อหลบหลีกการตั้งเมืองขึ้น ได้ทำสนธิสัญญาพาณิชกรรม แต่เสมอมีสภาพอำนวยมากเพื่อประเทศตะวันตก

โดยถวายตัวเองป็นมิตร ออกจะศัตรู และโดยเข้าไปใกล้ ประเทศซึ่งมีอำนาจมาก ทรงประทาน พรสวรรค์แทนที่อาวุธ พระจอมเกล้าฯ ได้ผลสำเร็จ หลบถูกตั้งเมืองขึ้น เหตุการณ์ซึ่งใกล้จะมาถึง อย่างน้อยที่สุดชั่วคราว เพราะทรงตั้งหลักฐานพันธมิตรหลายประเทศ ไม่มีสักประเทศในกลุ่มประเทศตะวันตกซึ่งมีอำนาจมาก ซึ่งหาญเข้าตีหรือบุกรุกประเทศสยาม เกรงขามจะเป็นปรปักษ์ต่อกัน อีกครั้งหนึ่ง ราชาธิปไตยกลายเป็นเมตตากรุณายิ่งกว่า เช่นกฎหมายซึ่งไม่ยอมผู้คนมองกษัตริย์ต่อหน้าได้กำจัด และได้เลิกระเบียบการทำงานเพื่อรัฐโดยถูกบังคับใน พ.ศ. ๒๔๑๑ พระจอมเกล้าฯ สิ้นพระชนม์เนื่องจากไข้จับสั่น พระองค์ทรงมีบุตร ๘๒ คนและพระพันปี ๓๕ ภรรยา

พระเจ้าลูกยาเธอ องค์หัวปีของพระจอมเกล้าฯ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ ซึ่งต่างประเทศรู้จักกันในนามฝรั่งจุฬาลงกรณ์ ทรงยืดเยื้อ นโยบายอย่างบิดา เสด็จเข้าศึกษาโดยครูยุโรปบุคคล พระองค์ยืดเยื้อการดัดแปลงแก้ไขให้ดีขึ้นตามตัวอย่างประเทศตะวันตก เช่น มั่นคงโรงเรียนของเทศบาล สนับสนุนทำให้ถูกต้องตามสมัยปัจจุบัน ประกอบด้วยได้ก่อสร้างขึ้นตาข่ายทางรถไฟ ในรัชกาลพระองค์นี้ การเป็นทาสได้เลิกล้ม และระบอบพิพากษาทันสมัย ด้วยระบอบตะราง ได้มั่นคงขึ้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ได้สงเคราะห์โดยผู้ปรึกษาหารือทั่วไปชื่อ กัซทาว โรลิน-แจกัซมินซ (รูป) นักการทูตชาวเบลเยียม ซึ่งใน พ.ศ. ๒๔๔๑ คุณสมบัติได้ผลราชทินนามเจ้าพระยา คือราชทินนามชั้นสูงที่สุดที่เคยประทานคนต่างชาติ ประเพณีนิยมประทานราชทินนามแก่ประชาชนสามัญ ได้เลิกล้มหลังรัชกาลผู้สืบตำแหน่งพระจุลจอมเกล้าฯ ว่า พระรามที่ ๖

ในสมัยความมุ่งหมายแผ่ของพวกฝรั่งที่ไปอยู่ในเมืองขึ้น พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ ได้บังคับยอมรับปล่อยส่วนใหญ่ของอาณาเขตสยาม โดยทางความขู่ขวัญ จะรุกเร้าการเข้าแทรกในทางทหารบกที่อาจเกิดขึ้นได้  เช่น ดินแดนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำโขงได้ยอมยกให้ราชอาณาจักรฝรั่งเศส และในภาคทักษิณ ชาวอังกฤษอ้างสิทธิส่วนของรัฐเอกราช ซึ่งอยู่ในอิทธิพลของมหาอำนาจราชอาณาจักร ใกล้เคียงเกาะปีนัง เหตุผลอาณาเขตสยาม ไม่เคยได้ก่อตั้งอาณานิคมเกิดมาจาก การทูตสงบของประเทศสยาม และความจริงว่า ประเทศอังกฤษและประเทศฝรั่งเศสอยากเลิกเป็นปรปักษ์ต่อกัน สยามมาเป็นประเทศกันปะทะเป็นกลางในระหว่าง อาณานิคมอังกฤษและฝรั่งเศสที่พม่าและอินโดจีน การขู่ชาวเมืองขึ้นให้พระรามที่ ๕ ไม่มีทางอื่น จำเป็นเส้นปันเขตแดนราชอาณาจักรเที่ยงตรง ฝืนรวมอำนาจการปกครอง และรวมเข้ารัฐเอกราชซึ่งยังไม่อยู่ในอิทธิพลของมหาอำนาจไว้ในอาณาเขตสยาม

เมื่อพระวชิรุณหิศ (รูป) มกุฎราชกุมาร สิ้นพระชนม์เร็วไป พ.ศ. ๒๔๓๘ พระชนมายุแค่ ๑๗ พรรษา ทรงสืบตำแหน่งโด