ศกุนตลา

ภาษาสันสกฤต ชื่อบทละครซึ่งประพันธ์ในภาษาสันสกฤตโดยักกวีชาวอินเดียที่เรียกชื่อว่า คาลิดาซะ (กาลิทัส) ซึ่งพระบาทสมเด็จมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแปลเป็นภาษาไทย

ศรัทธา

ความเชื่อถือ ความเคารพนับถือ

ศราวัสตี (श्रावस्ती, Sravasti)

ภาษาฮีนดิ ชื่อเมืองที่ประเทศอินเดีย เป็นศูนย์กลางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาครั้งพุทธกาล เป็นที่ที่พระพุทธเจ้าประทับจำพรรษาเพื่อเข้าฌาน ขัดสมาธิ และปฎิบัติอภินิหารหลายอย่าง ประกอบด้วยมหาอภินิหารสำหรับคนที่ไม่อยากรับธรรม โดยแสดงกายเพิ่มหลายครั้งจำนวนมากมาย และลอยอยู่บนอากาศ ระหว่างมีน้ำและไฟไหลออกมาจากกาย

ศรี

๑. ภาษาบาลี ชื่อพระลักษมี เทพธิดาแห่งความงามและงามเจริญ มเหสีของเทพเจ้าฮินดูพระวิษณุ เรียกชื่ออีกว่า พระสรัสวดี (เทพธิดาแห่งการศึกษาหรือวาจา) ดูต่ออภิเษกของศรี

๒. ภาษาไทย คำที่เติมหน้าชื่อ เช่น พระนครศรีอยุธยา คำว่า ศรี สามารถแปลได้ว่า สิริมงคล ความเป็นใหญ่ มงคล ความเจริญ ความดี ความงาม ความสง่า ความสว่าง แสง ความร่ำรวย ลาภ ความเปล่งปลั่ง ความสำเร็จ ความสดใส ความสุกใส มิ่งขวัญ ความน่ารัก ฯลฯ

ศรีปราชญ์

ชื่อกวีไทย ที่มีกิตติศัพท์ มีความอยู่เมื่อพุทธศตวรรษที่ ๒๒

ศรีพฤกเทศวร

การแสดงชนิดหนึ่งจากจังหวัดศรีสะเกษ เป็นการรำบูชาปราสาทหินวัดสระกำแพงใหญ่ เป็นประเพณีประจำปีของทุกๆ ปี เมื่อช่วงท้ายเดือนมกราคม

ศรีมาเรียมมัน

ชื่ออีกชื่อของลักษมี

ศรีวิชัย

ชื่ออาณาจักรของพุทธศาสนามหายานขนาดใหญ่ ในระหว่างพุทธศตวรรษที่ ๑๒ และพุทธศตวรรษที่ ๑๘ มีพื้นที่ตั้งแต่เกาะสุมาตรา เกาะชวา และคาบสมุทรมลายู ประกอบด้วยส่วนใต้ของประเทศไทยปัจจุบัน เช่น อำเภอไชยา (รูป) เพราะเป็นท่าเรือติดทะเลไชยาเคยเป็นเมืองสำคัญมากในการทำธุรกิจในระหว่างคาบสมุทรแหลมไทย-มลายู ประเทศอินเดียและประเทศจีน ขนาดพื้นที่และที่ตั้งของเมืองหลวงยัง มีการถกเถียงกันถึงที่ตั้งของเมืองหลวงว่าอยู่ที่ไหนกันแน่ แต่มีหลักฐานที่อ้างอิงแสดงให้เห็นว่า กรุงปาเล็มบังที่เกาะสุมาตราเคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรศรีวิชัย นอกจากนี้ศรีวิชัยใช้เป็นชื่อของแบบศิลปะจากสมัยอาณาจักรนี้

ศรีสะเกษ

ชื่อจังหวัดที่ภาคอีสาน อำเภอเมืองอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือห่างจากกรุงเทพฯ ๕๗๑ กิโลเมตร (แผนที่) อำเภอเมืองมีพลเมืองประมาณ ๓๕,๐๐๐ คน และจังหวัดติดต่อกับประเทศกัมพูชา สถานที่ที่น่าสนใจประกอบด้วย นานาปราสาทและโบราณสถานของสมัยเขมร เช่น ปราสาทเขาพระวิหาร ซึ่งมีชื่อเสียงมาก และตั้งอยู่ที่ดินแดนประเทศกัมพูชา แต่เฉพาะสามารถเข้าได้โดยผ่านทางของอาณาเขตประเทศไทยเท่านั้น จังหวัดศรีสะเกษมี ๒๐ อำเภอและ ๒ กิ่งอำเภอ

ศรีสัชนาลัย

ชื่อเดิมของสวรรคโลก

ศรีสุนทร

ชื่อวีรสตรีและท้าวึ่ง พ.ศ. ๒๓๒๘ สามารถปกป้องเกาะภูเก็ตได้ ทำไห้กองทัพพม่าไม่สามารถตีเกาะด้ ร่วมมือกับพี่สาวนางเทพกษัตรี เทพกษัตรีมีชื่ออีกว่า คุณหญิงมุก ดูต่อวีรสตรีภูเก็ต

ศรีอริยเมตไตรย

ดูเมตไตรย

ศรีอินทรทิเทีย

ชื่อพ่อขุน ยึดเมืองสุโขทัยจากพวกเขมร สิ้นพระชนม์เมื่อ พ.ศ. ๑๘๑๑ เป็นบิดาของพ่อขุนรามคำแหงแห่งสุโขทัย เรียกอีกชื่อว่า พระร่วง

ศักดิ์สิทธิ์

. ขลัง วิเศษ ซึ่งสำเร็จด้วยอำนาจ

. อำนาจพิเศษเหนือธรรมชาติ พระสงฆ์บางรูปจะมีศักดิ์สิทธิ์ จึงเรียกพระศักดิ์สิทธิ์ คือ พระที่มีอำนาจพิเศษเหนือธรรมชาติ พระสงฆ์พวกนี้สามารถโอนศักดิ์สิทธิ์นี้ไปยังเครื่องรางได้ (รูป) ซึ่งจึงจะสามารถใช้ป้องกันภัยอันตรายและความโชคร้ายต่างๆ ได้ ศักดิ์สิทธิ์สามารถแปลได้ว่า 'ที่ก่อให้เกิดผล' อ่านต่อ

ศัตยา (सत्य)

ชื่ออีกชื่อของยุคกฤา ยุคแรกในจำนวนสี่ยุค

ศากยมุนี

ภาษาบาลี-ไทย 'นักปราชญ์แห่งเผ่าศากยะ' นามพระพุทธเจ้า หลังจากพระองค์ได้ฝึกหัดโดยครูพราหมณ์อาฬารดาบส และโดยบัณฑิตอุททกดาบสรามพุทธา

ศากยะ

ภาษาบาลี ชื่อเผ่าหรือสกุลของพระสิทธารถ ซึ่งมาเป็นพระพุทธองค์หลังสำเร็จแล้ว

ศารท

ชื่อเทศกาลทำบุญสิ้นเดือนสิบ ที่เกี่ยวกับหรือเกิดในฤดูศรทะ เป็นฤดูในระหว่างฤดูฝนกับฤดูหนาว คือ ฤดูใบไม้ร่วง เช่น สารทขนมโก๋ เมื่อจะรับประทานขนมหวานจีนที่ทำด้วยแป้งข้าวเจ้า แต่ในทางที่เป็นที่นิยมของประชาชนคำว่า ศารท มักจะใช้สำหรับเทศกาลประจำปีต่างๆ บางทีสะกดสารท ดูต่อกระยาสารท

ศาลพระภูมิ

เรือนพระภูมิเจ้าที่หรือเทพารักษ์ประจำพื้นที่ของบ้าน เมื่อจะสร้างบ้านใหม่ ตามประเพณีที่สืบกันต่อๆ มา ต้องตั้งศาลพระภูมิก่อน เพื่อให้ทพารักษ์ประจำพื้นที่บ้านอาศัย บางทีรูปศาลพระภูมิจะเป็นรูปจำลองของบ้านจริง หรือสร้างคล้ายๆ บ้านจริง มักจะตั้งหน้าบ้านหรือบนหลังคาของอาคารในตัวเมือง โดยปกติประดิษฐานเจว็ด คือ รูปเทพารักษ์ ภาษาอังกฤษเรียกซพีริทเฮาซ์ (spirit house)

ศาลหลักเมือง

สถานที่สำหรับการเคารพสักการะ บรรจุหลักเมือง

ศาลา

. ชื่อถาวรวัตถุ เช่น อาคาร เรือน บ้าน หอ ห้อง โรง ฯลฯ ที่ประกอบด้วยเสาและหลังคา ป้องกันแสงแดดและฝนตก สามารถพบได้ที่บริเวณวัด ริมถนน ในนาเป็นกระท่อม (รูป) ฯลฯ

. ห้องใหญ่หรืออาคารที่ปลูกสร้างขึ้นเป็นห้องโถง

. ตึกหรืออาคารสาธารณะ

ศาสดา

ผู้ตั้งศาสนาหรือครูผู้สอน เป็นพระนามพระพุทธเจ้า

ศาสนาเชน

ชื่อลัทธิปราชญ์อย่างหนึ่ง ประกาศขึ้นในภาคเหนือของประเทศอินเดีย ในยุคเดียวกันกับพระพุทธศาสนา มีศาสดาชื่อวรรธมานะ เป็นดาบสที่คนเคารพ ต่อมาได้รู้จักในชื่อศักดิ์ว่า มหาวีระ พวกไชนะ คือ พวกสาวกของศาสนาเชน วางรากระบอบหลักจรรยาบนอฮิมซะ (ahimsa) ซึ่งเป็นหลักที่มีฐานในการไม่ทำลายแก่ทุกสิ่งซึ่งมีชีวิต เหมือนศาสนาฮินดูศรัทธาในกรรม (ผลแห่งการกระทำ)  และเหมือนพุทธศาสนาลัทธิเชนก่อโดยประเชิญหลักการของศาสนาพราหมณ์ ซึ่งมีในสมัยนั้น แต่ศาสนาเชนไม่เคยแผ่ต่างประเทศอินเดีย บรรพชิตของศาสนาเชน เรียกว่า ปริพพาชก ซึ่งแปลว่า 'ผู้เว้น' ศาสนาเชนมีนิกายสองอย่าง ได้แก่ นิกายดิกัมบารา (Digambara) และนิกายสเวตำบารา (Svetambara) ดูต่อติรทันการะ ภาษาอังกฤษเรียกไจนอิเสิม (Jainism)

ศาสนาตันตระ

นิกายของศาสนาพราหมณ์ เป็นลัทธิฮินดูซึ่งเน้นความนับถือในการบูชาของเทวดาอย่างปิศาจ โดยเฉพาะพระนางเทวี นอกจากนั้นยังเป็นนิกายลึกลับของพุทธศาสนาลัทธิวชิรยาน มาเป็นนิกายสำคัญที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศอินเดียภายหลังพุทธศตวรรษที่ ๑๓ และในปัจจุบันยังมีการปฏิบัติที่ประเทศมองโกเลีย ประเทศทิเบต และประเทศเนปาล ศาสนาตันตระทำให้ขยายเหล่าเทพเจ้าทั้งหลายของพุทธศาสนา และเน้นการบูชาของฌัคติ นอกจากนั้นยังเน้นความสำคัญในทางหลักปฏิบัติของสิ่งลึกลับซึ่งรู้ในวงจำกัด และที่มีรากในตำราตันตระ

ศาสนาพราหมณ์

ชื่อลัทธิแบบหนึ่งที่เกี่ยวกับศาสนาฮินดูแต่ที่มาก่อน มีความอยู่ในสมัยเวทที่ประเทศอินเดีย มีฐานในความจงรักภักดีในพระพรหม มาอยู่ที่อินเดียโดยคนอพยพชาติอริยกะ ซึ่งเอาภาษา วัฒนธรรม และศาสนาที่เป็นของตัวเองมาด้วย เมื่อประมาณสองพันปีก่อนคริสต์ศักราช ต่อมาศาสนาฮินดูและพระพุทธศาสนามาจากศาสนาพราหมณ์

ศาสนาฮินดู

ชื่อลัทธิที่ชาวอินเดียนับถือ นอกจากนั้นยังเป็น ระบอบในสังคมที่ประเทศอิเดีย ผู้นับถือศาสนาฮินดูส่วนร่วมความเชื่อในกรรม (ผลแห่งการกระทำ) สังสารวัฏ (ความเวียนว่ายตายเกิด) และพราหมณ์ (วิญญาณสากลที่อยู่กว้างขวางทั่วไป) หลักปฏิบัติในทางศาสนาประกอบด้วยการบูชาเทวดาต่างๆ และตำราสำคัญคือคัมภีร์เวท และมหากาพย์รามายณะ ภาษาอังกฤษเรียกฮีนดูอิเสิม (Hinduism)

ศิลป์พีระศรี

ศาสตราจารย์ศิลป์ที่สัญ ชาติอิตาลี เกิดเมื่อวันที่ ๑๕ กันยายน ๒๔๓๕ ที่ตำบลซานตายิโอวานี่ (Santa Giovani) เมืองฟลอเรนซ์ (Florence) ประเทศอิตาลี เดิมชื่อภาษาอิตาลีนายคอร์ราโดเฟโรจี (Corrado Feroci) ภายหลังรับประกาศนียบัตรวิชาจิตรกรรมและประติมากรรมจากราชวิทยาลัยศิลปะแห่งฟลอเรนซ์ (Academy of Fine Arts in Florence) เขาได้สมัครสอบเข้าเป็นอาจารย์สอนในสถาบันศิลปะแห่งนี้ และได้รับการแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์เมื่อ พ.ศ. ๒๔๕๗ เข้ามาเมืองไทยเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๖ ตามพระราชประสงค์ของรัชกาลที่ ๖ ซึ่งทรงต้องการช่างปั้นผู้เชี่ยวชาญด้านอนุสาวรีย์ และ พ.ศ. ๒๔๖๗ รับแต่งตั้งมาทำงานในตำแหน่งช่างปั้น กรมศิลปการ กระทรวงการวัง เปนผู้ที่มีฝีมือและทำงานเต็มความสามารถจนเป็นที่ยอมรับในฐานะช่างปั้นหลวง นอกจากนั้นยังเป็นครูผู้สอนศิลปะ พ.ศ. ๒๔๗๖ ก่อตั้งโรงเรียนศิลปากรสาน ซึ่ง พ.ศ. ๒๔๘๖ มาเป็นมหาวิทยาลัยศิลปากร (รูป) ที่กรุงเทพฯ  ตามการมาเยี่ยมตรวจงานโดยนายกรัฐมนตรีพิบูลสงคราม (รูป) และรับแต่งตั้งตำแหน่งศาสตราจารย์และเจ้าคณะประติมากรรม (รูป) พ.ศ. ๒๔๘๗ ช่วงเกิดสงครามโลกครั้งที่สองและคอร์ราโดเฟโรจีได้เปลี่ยนสัญชาติเป็นไทย และเปลี่ยนชื่อเป็นว่า ศิลป์พีระศรี ศาสตราจารย์ศิลป์พีระศรีสิ้นชีวิตด้วยโรคมะเร็งที่กรุงเทพฯ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕

ศิลปะการคัดลายมือจีน

ชื่อแบบศิลปะละธรรมเนียมของเอเซียตะวันออกในทางการเขียนอักษรจีน ในการคัดลายมือจีนจะมีการใช้ตัวหนังสือรูปแบบลายมือหลายชนิด ได้แก่ ก. อักษรบรรจงหรือไข่ซู ข. อักษรสิงซู มายถึง อักษรเดิน ฃ. อักษรหวัด เฉ่าซูหรือเฉ่าไซว่ซู มายถึง อักษรหญ้าหรืออักษรหยาบ ค. อักษรลี่ซู และ ฅ. อักษรจ้วนซูเส้นน้อย หรือเสี่ยวจว้านเหวิน ซึ่งเป็นรูปแบบตัวหนังสือที่เก่าที่สุดที่ยังต่อเนื่องปฏิบัติคัดอยู่ในปัจจุบันนี้ แต่ซึ่งจะมีคนที่สามารถอ่านได้จำนวนน้อย รูปแบบตัวหนังสือที่มีอยู่ก่อนจ้วนซูเส้นน้อย คือจ้วนซูเส้นใหญ่ หรือต้าจว้านเหวิน ที่ใช่ในสมัยก่อนการประดิษฐ์พู่กัน (รูป) และมีลักษณะขรุขระ แต่ตัวหนังสือนั้นไม่ได้ใช้ในศิลปะการคัดลายมือจีนของปัจจุบัน ในการเขียนรูปแบบตัวหนังสือบรรจง ซึ่งงอีกเรียกไข่ซู มักจะใช้อักษรจีนแบบตัวเต็ม แต่บางครั้งบางคราวจะใช้อักษรจีนตัวย่อเป็นไปได้ ตามเนื้อผ้าศิลปะการคัดลายมือจีนได้เขียนเพียงแต่ด้วยน้ำหมึกสีดำเท่านั้น เพราะน้ำหมึกที่ใช้เป็นหมึกที่ทำจากเขม่า คือละอองดำๆ ที่เกิดจากควันไฟ ซึ่งผสมกับสิ่งอื่นๆ แทนลายเซ็นช่างคัดลายมือจีนจะใช้ตราประทับจีน (รูป) ลงหรือพิมพ์รอยประทับสีแดงที่งานศิลปะการคัดลายมือจีนทุกๆ ครั้ง มักจะลงที่ส่วนล่างของงานศิลปะการคัดลายมือจีน เป็นตราส่วนตัวใช้การแสดงตัว ดูต่อเหมาปี่และเหวินฝางซื่อเป่า (รูป)

ศีลห้า

บัญญัติ ประการทางพุทธศาสนาสำหรับคฤหัสถ์ คือ ห้ามฆ่าสัตว์ ห้ามลักทรัพย์ ห้ามล่วงประเวณี ห้ามพูดเท็จ ห้ามดื่มสุราเมรัย แต่่า พระสงฆ์จะถือศีล ๒๒๗ ประการ ตามหลักพระวินัยปิฎก ดูต่อจำศีล

ศิลาจารึก

ชื่อหินที่มีคำจารึกแกะสลัก มักจะเป็นหินแบน  (รูป) การแกะสลักศิลาจารึกเป็นวิธีการแรกสุดที่เคยใช้เพื่อบันทึกเหตุการณ์ของประวัติ บางทีใช้เป็นป้ายหินจารึกชื่อและวันที่ผู้ตาย

ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช

ชื่อของศิลาจารึกหลักที่ ๑ คือ ศิลาจารึกของสมัยโบราณก่อนที่ทำด้วยหินทรายแป้ง ซึ่งตามข้อกล่าวหาได้เขียนโดยพ่อขุนรามคำแหง พบที่สุโขทัยเมื่อพุทธศตวรรษที่ ๒๔ แม้ว่านักวิชาการหลายท่านเถียงรากและที่มาของศิลาจารึกหลักที่ ๑ (อาจไม่ได้จารึกขึ้นในสมัยพ่อขุนรามคำแหง เนื่องจากความผิดปกติในด้านอักขรวิธีและเนื้อหาของศิลาจารึกหลักนั้น และศิลาจารึกหลักนี้คงจารึกขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ หรือในสมัยรัชกาลที่ ๔) ก็ยังเป็นแหล่งสำคัญเพื่อหาความรู้เกี่ยวข้องประวัติสมัยสุโขทัย ส่วนหนึ่งของศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราชอ่านว่า (อักขรวิธีดั้งเดิม) 'เมืองสุโขไทนี้ดี ในน้ำมีปลาในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ ลูท่างเพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงือนค้าทองค้า ไพร่ฟ้าหน้าใส ลูกเจ้าลูกขุนผู้ใดแล้ ล้มตายหายกว่าเหย้าเรือนพ่อเชื้อ เสื้อคำมัน ช้างขอลูกเมียเยียเข้า ไพร่ฟ้าข้าไทป่า หมากป่าพลูพ่อเชื้อมัน ไว้แก่ลูกมันสิ้น ไพร่ฟ้า ลูกเจ้าลูกขุน ผิแล้ผิดแผกแสกว้างกัน สวนดู แท้แล จึ่งแล่งความแก่ขาด้วยซื่อ บ่เข้าผู้ลักนักมัก ผู้ซ่อน เหนข้าวท่านบ่ใคร่พีน เหนสินท่านบ่ใคร่เดือด คนใดขี่ช้างมาหา พาเมืองมาสู่ ช่อยเหนือเฟื้อ กู้ มันบ่มีช้างบ่มีม้า บ่มีปั่วบ่มีนาง บ่มีเงือนบ่มีทอง ให้แก่มัน ช่อยมันตวงเปนบ้านเปนเมือง ได้ข้าเสือกข้าเสือ หัวพุ่งหัวรบก่ดี บ่ข้าบ่ตี ในปากปตูมีกดิ่งอันณึ่งแขวนไว้หั้น ไพร่ฟ้าหน้าปกกลางบ้านกลางเมือง มีถ้อยมีความ เจบท้อง ข้องใจ มันจักกล่าวเถิงเจ้าเถิงขุนบ่ไร้ ไปลั่นกดิ่งอันท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามคำํแหงเจ้าเมืองได้ ยินเรียกเมือถาม สวนความแก่มันด้วยซื่อ...' เนื้อความนี้จึงทำให้เชื่อว่า พ่อขุนองค์ๆ แรกของอาณาจักรสยามคงเป็นผู้ปกครองอย่างดีและยุติธรรม

ศิลาจารึกหลักที่ ๑

ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช

ศิลาแดง

หินชนิดหนึ่งมีสีแดงหรือสีน้ำตาล คือ ดินเหนียวแบบตะกอน ซึ่งเกิดจากหินร่วนและดินทราย ตอนแรกเมื่อขุดเอาดินแดงขึ้นมามันลักษณะเหนียวและอ่อน แต่เมื่อตากหรือผึ่งแดดเนื้อมันจะแข็ง หินศิลาแดงเคยใช้มากเป็นวัตถุสำคัญสร้างวังและวัดที่ประเทศไทยและประเทศกัมพูชา อีกเรียกชื่อว่าดินแดง ภาษาอังกฤษเรียกแลทเออะไรท (laterite)

ศิวลิงค์

ดูลิงค์

ศิวลึงค์

ดูลิงค์

ศิวะ (शिव)

ภาษาสันสกฤต 'มงคล' 'ความเจริญ' 'ความสุข' ชื่อเทพเจ้าสำคัญองค์หนึ่งของศาสนาฮินดู เป็น เทพเจ้าแห่งการทำลายและเทพเจ้าแห่งกำลังที่ให้ชีวิตใหม่ พระศิวะยังเป็นหนึ่งในบรรดาสามเทพเจ้าเนินของตรีมูรติ คณะเทพเจ้าพระองค์สามของศาสนาฮินดู ซึ่งประกอบด้วยพระวิษณุ (พระนารายณ์) เทพเจ้าแห่งการปกปักรักษา และพระพรหม เทพเจ้าแห่งการเนรมิต (รูป) ในศิลปะไทยมักจะแสดงโดยปอยผมและสวมเชือกพราหมณ์ (รูป) ซึ่งบางครั้งจะแสดงเป็นงู นอกจากนั้นยังมีอุณาโลมบนหน้า และสวมรูปอัฒจันทร์ในผม ของประจำตัวประกอบด้วยตรีศูลและขวาน มักแสดงนั่งบนขนเสือ (รูป) แต่เดิมขนเสือโคร่งเป็นสัญลักษณ์ของพระศิวะ เพราะฆ่า 'เสือแห่งความปรารถนา' ซึ่งเอาขนมาใช้เป็นแท่นสมาธิ บางทีแสดงมีกร ๔ กร ภรรยา คือ พระนางเทวี ซึ่งยังรู้จักกันในชื่อหลายชื่อ เช่น พระนางบารพตี พระนางอุมา ฯลฯ พระศิวะเป็นโลกบาลแห่งทิศตะวันออกเฉียงเหนือและยานประจำ คือ โคนนที (รูป) มักจะแสดงเมื่อรำการเต้นของจักรวาล ซึ่งเป็นเครื่องหมายแห่งความจริงและพลังงานของจักรวาล และเรียก นาฏราช (รูป) ยังมีชื่ออีกหลายชื่อ ได้แก่ พระอีสาน พระพฤทิวิ พระภัทเรศวร พระรุดระ ฯลฯ ภาษาไทยมักเรียกว่าพระอิศวร หากแสดงเป็นการรวมกันกับพระวิษณุเรียกพระหริหระ (รูป) และถ้าแสดงเป็นการรวมกันกับพระนางอุมาเรียกพระอาร์ดานารี (รูป) ดูต่อศิวลึงค์และปลัดขิก

ศิวะอิเซอม (Shivaism)

ภาษาอังกฤษ  ชื่อลัทธิซึ่งบูชาเทพเจ้าฮินดูพระศิวะ เป็นลัทธิและแบบการบูชาสำคัมากที่เมืองอังโคร์ในประเทศกัมพูชา เมื่อคริสตศตวรรษที่ ๕ ซึ่งบูชาพระศิวะในนามภัทเรศวร

ศิษย์พระตถาคต

ภาษาสันสกฤต-ไทย สาวกของมหาบุรุษ กล่าวคือพระพุทธเจ้า

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินทร

ชื่อศูนย์วิจัยและข่าวสารในทางมนุษยวิทยา  ตั้งอยู่ที่ถนนสิรินทร เขตตลิ่งชัน จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๔ เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในวโรกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารีทรงเจริญมายุครบ ๓๖ พรรษา และเพื่อสนองพระราชดำริที่จะให้มีหน่วยงานที่รวบรวมข้อมูลด้านมานุษวิทยา เป็นแหล่งรวบรวมและพันาข้อมูล สำหรับศึกษา ค้นคว้า วิจัย และให้ข้อมูลแก่นักวิชาการ นักวิจัย นักศึกษา หรือผู้ที่สนใจ และยังให้บริการข้อมูล ข่าวสารสนเทศ แลกเปลี่ยนข้อมูลอื่นๆ ทั้งในประเทศ และต่างประเทศ ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ทันสมัย

ศูนย์อนุรักษ์งู

ชื่อแหล่งเลี้ยงงูพิษต่างๆ เพื่อนำเอาพิษงูมาทำเซรุ่มฉีดรักษาผู้ถูกงูกัด พิษงูจะฉีดในม้าซึ่งสร้างเซรุ่มแก้พิษงูได้ ม้าเป็นสัตว์ที่แข็งแรง ดังนั้นม้าไม่ถูกกระทบกระเทือนโดยพิษงู ศูนย์อนุรักษ์งูที่กรุงเทพฯ อยู่ที่สถานสภากาชาดไทยและมีการแสดงรีดพิษงู อีกเรียกสวนงู ภาษาอังกฤษเรียกว่า ซเนคฟาร์ม (snake farm)

ศูนย์อนุรักษ์จระเข้

สถานที่เลี้ยงจระเข้ ประเทศไทยมีศูนย์อนุรักษ์จระเข้หลายที่และบ่อยๆ ศูนย์จะมีการแสดงและสาธิตพิเศษเป็นสาธารณประโยชน์ ดูอีกด้วยจระเข้ท้องเหลืองและจระเข้ตีนเป็ด